İstanbul 2010 Ajansı Çarşamba Konuşmaları
“ULUSLARARASI MEVZUATLAR IŞIĞINDA KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASI”
Konuşmacı: Saadet GÜNER / Kültürel Mirasın Dostları Derneği (KUMID) Yönetim Kurulu Başkanı, AB Kültürel Miras Mevzuatı ve Türkiye Projesi  24 Şubat 2010 17.30
Moderatör: Prof. Işık Aydemir / İstanbul Ticaret Üniversitesi İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü Öğretim Üyesi

     İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansının Çarşamba Konuşmaları’nda Uluslar arası Mevzuatlar Işığında Kültürel Mirasın Korunması konusu ele alınıyor. Etkinlikte “Kültür Başkentleri” uygulamasının da yer aldığı “AB Kültür Politikası” genel olarak tanıtıldıktan sonra, Türkiye’deki özellikle İstanbul’daki örneklerle ilişkilendirilmek suretiyle uluslar arası mevzuatlar ışığında çağdaş ve doğru koruma politikaları ve uygulamaları anlatılacak, çözüm önerileri sunulacak ve katılımcılarla bilgi alışverişi yapılacak...
    Birkaç haftadır yoğun meşguliyetlerim nedeniyle katılamadığım çarşamba sohbetlerine birçok randevumu iptal ederek yukarıda özetini verdiğim davete katıldım. İptal ettiğim yılda bir yapılan 24 Şubat Trabzon'un kurtuluş şenlikleri, diğeri üyesi olduğum önemli bir sivil toplum örgütünün (Mutlaka Gelin) ihbarlı yönetim toplantısıydı.
     Bilinçsiz bir şekilde ayaklarım beni Atlas pasajına doğru götürdü, olay AB kültür mevzuatı olunca bir umut son aylarda belediyelerle verdiğim hukuksal mücadelede kullanabileceğim bir bilgiye, hukuki bir belgeye ulaşmak umuduyla, biraz geç kalarak toplantıya katıldım.
     Salona girdiğimde Saadet GÜNER hanımefendi Avrupa kültür mevzuatını, Avrupa uygulamalarını anlatıyordu. Bu biraz akademik, biraz görsel tarzda hazırlanmış sunumdan kendi adıma faydalandım.
Özetleyecek olursam; Günümüzde 5366 sayılı yasanın verdiği güçle Türkiye ve İstanbul'da hayata geçirilmeye çalışılan Kentsel dönüşüm, yenileme projeleri nedeniyle yerinden, yurdundan olan binlerce insanımıza reva görülen uygulamanın Avrupa'da uygulanmadığını öğrendim.

    Birçok Avrupa kentinde pek çok Sulukule, Sarıgöl, Karabayır var, Fakat buralarda yaşayan insanlar yerleşiklerinden edilmeden rehabilite edilmeye çalışıldığını öğrendim. Yaşam alanı hakkı, devletimizin mutlaka uymak zorunda olduğu AB normlarından olduğunu öğrendim. 19 yy. Sivil mimari örneklerin doğal haliyle yaşatılmasının şart olduğunu öğrendim. Birçok konuda aydınlandım, Güner hanıma teşekkür ederim.
    Her çarşamba aynısı oluyor, bir konuya davet ediliyoruz, sohbet 90.00 dakika olarak ayarlanmış, konuşmacı bu zamanı ucu ucuna kullanıyor, sıra davetlilerin soru ve önerilerine gelince, Moderatör: Prof. Işık Aydemir zamanın kalmadığını, fazla soru alamayacağını mazeret göstererek sohbeti bitiriyordu.
     Bu gün aynen öyle oldu katılımcılara sıra gelince mutat alışkanlık Moderatör: Prof. Işık Aydemir konuşmayı kısa birkaç soru ile bitirmek istedi, katılımcılar bu sıra çok renkliydi, uygulama alanlarından gelmiş canı yanık katılımcılar adeta 2010 kültür başkenti ajansını topa tuttu.
     Bir Mühendis arkadaş Fatih belediyesinin Sultanahmet meydanında gerçekleştirmeyi düşündüğü, meydanın araçlardan arındırılarak zeminin granit döşenmesi işinin altı ay zaman alacağını, meydanı mahvedeceğini beyan eden kaygılarını dile getirdi, 2010 ajansının bu konuda belediyenin saflarında olduğunu bunu anlayamadığını, bu konuda açıklama istedi. VERİLMEDİ!
     Haber sitelerimiz adına ben söz alarak bulunduğumuz kurumun Çağdaş kültürün korunmasıyla görevli olduğunu sandığımız bu kurumun, hayata geçirilirken birçok mimari ve arkeolojik kültür unsurunun yok edildiği 5366 sayılı yasanın gereği yapılan Kentsel dönüşüm projelerinin tahribatları karşısında, 2010 ajansının hiçbir karşı tavrını görmediğimizi, varsa kendilerinden özür dileyeceğimi, yoksa özür dilemeyeceğimi beyan ettim. AÇIKLAMA YAPILMADI!
      BalArt sanat evi sahibi Beyhan hanım konuşmasında Fatih belediyesinin Kendilerinden habersiz tapulu evleri hakkında projeler, ihaleler yaptığını, Bakanlar kurulundan, Anıtlar 4. koruma kurulundan, Fatih belediye meclisinden geçirdiğini, İBB başkanlığından onay aldığını, hala kendilerine açıklayıcı belge vermediklerini beyan ederek. Benim sivil mimarlık örneği tescilli sanat evim ve konutum var bunları Fatih belediyesi GAP inşaat adına elimizden alarak bizi 40km şehir dışına (Taşoluk) yaptığı toplu konutlara sürmek istiyor. Bu konuda yardımlarınızı, Yol göstermenizi, bize arka olmanızı istiyoruz, bize nasıl yardımcı olabilirsiniz diyerek, acı bir ses tonu ile paneli sunanlardan ve salondaki katılımcılardan yardım istedi. KİMSE YOL GÖSTERMEDİ!
       Konuşmacı 5366 sayılı yasanın uygulama mantığı amacıyla taban tabana zıt, bu konuda sivil toplum örgütleri yoluyla neticeye gidileceğine inanıyoruz diyerek, şiddetin olayı çıkmaza sokacağını, sabırla ikna çalışması yaparsak yetkilileri ikna edeceğimizi iddia etti. (Şaka gibi bir öneri)
      Sulukule platformundan bir katılımcı  alan yönetim planı uzmanı İhsan beye sorduğu sorulara aynı mantıkla cevap alamadı, İhsan bey toplantının 19.00da bitmesi gerektiğini, saat 20.00de  Zeytinburnu'nda 4 kişiyle randevusu olduğunu, gitmezse bekleyenlere karşı mahcup olacağını gerekçe göstererek toplantıdan ayrılmak istediğini beyan ederek toplantıdan yuvarlak kelimelerden seçtiği savunma ile kaçtı. Gider ayak, şiddet ile bir yere gidilemeyeceğini, diyalog ile yöneticileri ikna edeceklerini, kendilerinin yaptırım konusunda aciz olduğunu itiraf ederek toplantıdan ayrıldı. Ayrılırken bir hafta önce davet ettikleri 40-50 davetlinin beklentilerini düşünme nezaketini göstermedi.

     2010 ajansı Moderatör: Prof. Işık Aydemir Bu kentsel dönüşüm konusunda belediyeler garip projeler yapıyor, kavga ile değil diyalog ile konuşarak onları ikna edin diyerek çok garip bir tavır ortaya koydu. Halen bilgi ve belge vermeyen, mülk sahiplerini muhatap kabul etmeyen belediye ile neyi konuşacağız diye itiraz eden Beyhan hanımın feryadı karşısında salon susmak mecburiyetinde kaldı.
      Birkaç konuşmacı uygulanmak isteyen hukuksuzlukları sıralayınca söz alan Moderatör, bu işin bir eğitim ve kültür bilinci meselesi olduğunu, sabredeceğiz, eğitim ve ikna çalışmalarına devam edeceğiz, sabırla çalışmalarımızı sürdürürsek başarılı olacağımızı umuyoruz, diyerek adeta soru soran katılımcılarla bizce alay etmek istedi.
      Bu gün anladım ki  2010 ajansı Hükümetin, Belediyenin, Uygulanan projelerin  safında yer almış bir kuruluş, kesinlikle bağımsız değil, Buradaki görev alan personelin Kültür insanı olması bizce hiçbir anlam ifade etmiyor. Tamamen yönetimin uydusu bir istikamette görev yapıyorlar, Bizde bu kuruluşun kültür ve sanat adına, tarih ve medeniyet adına görev yaptığını sanmıştık.
      Halbuki Kültür bakanlığına bağlı, Anıtlar İstanbul koruma kurulları dahi tarihi görmemezliğe gelecek kararlara rahatlıkla imza atabiliyorlar. Fener Balat Ayvansaray projesine uygun imza veren bir kişiye akademik pencereden bakamayacağımı açıkça beyan etmek isterim.
      Bütün görevlilerin davetlilerin tepkisine karşılık, sabır telkin etmeleri karşısında  acayip oldum,Orada feryat etmek istedim, fayda vermeyeceğini bildiğim için susmak mecburiyetinde kaldım.  Bundan sonrasını fazla anlatmayacağım 150 dakikalık toplantı ses kaydını mecburen sunum değil öneriler bölümünü sizlerin bilgisine bu sayfadan video olarak aşağıda sunuyorum. kendi kulaklarınızla duyduğunuz açıklamaları 2010 AB kültür başkenti ajansı yetkililerine söylediğini unutmadan dinlemenizi diliyorum.
       Toplantının sürprizi  2010 ajansında görevli bir makine mühendisi konuşmacının Devlet memuru mantığının iflas ettiğini, bir şey yapılacaksa sivil toplum örgütleri marifetiyle yapılmasının mümkün olduğunu, Burada görev alan birçok kişinin günde yarım saatlik mesai zahmetine katlanmadığını, sıcak yer ve maaş için burada vakit öldürdüğünü açıkça itiraf ederek toplantıyı bitirdi, samimi itirafları için kendisine teşekkür ediyoruz. (Konuşmayı Dinle)
     Vatandaş olarak Devlet dairelerine işimiz düştüğünde bu durumu yaşıyoruz da bunu bir memurun dilinden duyunca bir başka oluyor.
      2010 ajansı Moderatör: Prof. Işık Aydemir'in müdahaleleri ile toplantı bir saat uzayarak 20.00 bitti, Toplantıdan çıkan sonucun yorumunu sizlere bırakıyorum.
Abdullah gözaydın fatihten@gmail.com