Stephan ( Bulgar ) Kilisesi Onarılıyor

İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve İl Özel İdaresi’nin iş birliğiyle, Fatih’te bulunan ve ”Demir Kilise” olarak bilinen Sveti Stefan Bulgar Kilisesi, restore edilecek.
Demir Kilise’nin restore edilmesi, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 11 Mart 2010 tarihli 4. birleşiminde müzakereye açıldı. Yapılan müzakereler sonucu, restorasyona ilişkin raporun aynen ve oy çokluğu ile kabulü kararlaştırıldı.

Art-Ün inşaat firmasına 2. 530.623.85TL bedelle verilen İhalesi 5 Temmuz’da yapıldı. Kilise restorasyonunda, öncelikle korozyonun taşıyıcı sisteme olan etkisini belirleyebilmek amacıyla, iç ve dış kabuklarında her cephede uygun bir levha kaldırılarak, taşıyıcı sistem incelenecek ve hasar tespiti yapılacak.

Kilisenin restorasyonu sırasında, zemin oturumu nedeniyle yerinden kayan merdivenler ve mermer kaideler aşama aşama kaldırılıp üstteki konstrüksiyon hizasına getirilecek. Kilisenin, karbon ve kir oluşumuna maruz kalan bölgeleri özel deterjanlı su ile itinalı bir şekilde temizlenecek. Dış cephede bulunan eksik süsleme elemanlarından kalıp alınıp, daha sonra özgün ham maddesi ile döküm yapılacak. Restorasyon esnasında çatının eğimli kısımları yenilenecek.

Sveti Stefan Bulgar Kilisesi’nin yenileme çalışmaları, iç ve dış alanlarda ayrıntılı bir şekilde yapılıp, restorasyon işlemi tamamlanarak hizmete açılacak. 08.08.2011 tarihinde başlayan restorasyon 13.04.2012 tarihinde teslim edilmesi gerekiyor, Halen devam eden restorasyonun Nisan ayına yetişeceğini umuyoruz.

Stephan ( Bulgar ) Kilisesi

Fatih’te, Fener semti, Haliç kıyısında, Mürsel Paşa Caddesi üzerinde , Tamamen Demir ve Dökümden inşa edilen bir kilisedir. 19. yy. Avrupa ve Balkanlarda devam eden Milliyetçilik akımının etkisiyle, İstanbul Ortodoks Bulgarları, Padişaha müracaat ederek, Rumların ve Ermenilerin kiliselerinde kendi dillerinde ibadet yapıldığını, Bu ibadetten birşey anlamadıklarını söyleyerek, Fener Ortodoks Patrikhanesi’nden bağımsız olarak kendi kiliselerini kurmak istediler. Padişahta bu isteği olumlu karşılayarak izin verdiği gibi yeni kilisenin Patrikhaneden daha cazip ve ihtişamlı olması için yardımcıda oldu, Bazı tarihi kaynaklar, Rum ve Ermenilerin Bulgarları asimle etmeye çalışmaları Devlettede sıkıntılara neden oluyordu, Bu nedenle Osmanlıdaki Bulgar azınlığa padişah sahip çıkarak Avusturya'da yapılan bu demir kilisenin alınmasında önemli katkılar sağlamıştır.

Bulgarlar daha önce Stephan kilisesi karşısında “Metoh” adı verilen bir papaz evi inşa etmişlerdi. Günümüze ulaşan bu evin inşaatı yapıdaki yazıta göre 1850 yılında tamamlanmıştır.
Bu yapı tamamlandıktan sonra yolun karşısına küçük bir ahşap kilise bina edilmiş; daha sonraları demir, döküm malzeme kullanılarak inşa edilen günümüzdeki kilise, yıkılan ahşap kilisenin yerine inşa edilmiştir.
Yapının projesi İstanbul Ermenilerinden Mimar Hovsep Aznavur’a çizdirilmesiyle birlikte, uygulama projesi için uluslararası çapta bir yarışma tertip edilmiş ve yarışmayı kazanan Avusturya firması R. Ph. Wagner tarafından, yapı ilk olarak Avusturyadaki fabrika bahçesine kurulmuş ve eksikleri tamamlanmıştır.Tuna ve Karadeniz yoluyla İstanbul’a getirilerek yapı bugünkü yerine monte edilmiş ve 1898 yılında törenle açılmıştır.

Demir malzemeden prefabrik olarak inşa edilen Stephan Kilisesi, haç görünümündedir. Yan nefleri üç metre ve orta nef ise altı metre genişliğe sahip olan yapının mimari üslubunda neogotik ve neobarok tarzın etkileri görülür. Kilisenin çan kulesinde bulunan farklı boyutlardaki altı çanın üzerinde Sveti Stefan Kilisesi için Rusya’da döktürüldüğü yazılıdır.

1992 Yılında Fatih Belediyesi tarafından onarılan kilise, Daha sonraları zeminin Haliç'e doğru kayma yapması nedeniyle İBB başkanlığı tarafından zemin güçlendirmesi yapılmış, Tekrar paslanan yapının duvar ve cephe malzemesi temizlenerek koruyucu ve genel boyası yapılmıştı.


PADİŞAH FERMANIYLA AÇILAN KİLİSE
1896′da inşa edilen, iskeleti çeşitli biçim ve boyutlarda çelik profillerden oluşan kilisenin, bütün dış duvar kaplamaları, pilastrlar (gömme ayaklar) ve pilastr başlıkları, pencere doğramaları, kapı kanatları, kemer, saçak silmeleri, çatı, çatı kenarı, korkuluk duvarı ile bunun üzerindeki babalar, çan kulesi, bu kulenin 4 yanındaki 4 balkon ve cephelerdeki çeşitli kabartma ve bezemeler demirden oluşuyor.
Prefabrike olarak Viyana’da demir malzemesi kullanılarak hazırlanan ve 500 tonluk kilise, daha sonra bütün parçaları İstanbul’a taşınarak, önceden dökülen temele monte edildi.
Üç nefli ve bir transeptli bazilika sisteminde yapılan kilisenin, bir bodrumu, zemin katı, galeri katı ve bir çan kulesi bulunuyor.

Sveti Stefan Bulgar Kilisesi ismiyle, Hasan Kuruyazıcı ile Metin Tapan’ın kaleme aldığı kitaba göre kilise, Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’un fethinin ardından yeni bir Yahudi ve Hristiyan tapınağı yapılmaması yasağı olduğunu iddia etmesine rağmen bu bilgi doru değildir, Çünkü Tarihi yarımada da Fatih Sultan metmet'ten sonra, Bulgar kilisesinden önce birçok kilise inşa edilmiştir.

Kitapta, Bulgar din adamlarının, Fener Rum Patrikhanesi ile tüm ilişkileri kesmek istedikleri için 3 Nisan 1860 tarihindeki paskalya töreninde Rum patriği adına okunması gereken methiyeyi Osmanlı padişahı adına okuduğu, bunun da kilise açılmasına etki ettiği belirtiliyor.
Osmanlı padişahı Sultan Abdülaziz, 5 Mart 1870 tarihinde yayımladığı 11 maddelik fermanla, Bulgar cemaatinin din işlerini yürütebilmesi için yeni bir kilise kurulmasına izin verdiği anlatılıyor.


KİLİSEYİ PANORAMİK GEZMEK İÇİN TIKLAYINIZ
http://www.panoramikistanbul.com/bulgar-kilisesithe-st-stephen-church.html