Fatih Camisi 4,5 yıl süren restorasyonu bitti, ibadete açıldı

8 yılda tamamı inşa edilen cami ve külliyenin, Sadece cami Restorasyonu beş yıl sürdü.

1462 yılında yapılanların tamiratını bile gereği gibi yapamıyoruz. Yeniden inşa etmeye kalksak ne kadar zamana ihtiyacımız var acaba? Düşünülmesi gereken ayrıntı.!
Fatih Camii ve Külliyesi, İstanbul'un Fatih ilçesinde Fatih Sultan Mehmed tarafından Yapımına 1462 yılında başlanmış ve 1470 yılında tamamlanmıştır.

Fatih Camii ve Külliyesi, İstanbul'un Fatih ilçesinde Fatih Sultan Mehmed tarafından yaptırılmış olan cami ve külliyedir. Külliye 16 adet medrese, darüşşifa (hastane), tabhane (konukevi) imarethane (aşevi), kütüphane ve hamam bulunmaktadır. Şehrin yedi tepesinden birinde inşa edilmiştir. Cami 1766 depreminde yıkıldıktan sonra onarılarak 1771'de bugünkü halini almıştır. 1999 Gölcük Depreminde zemininde kaymalar tespit edilen camide 2008 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından zemin güçlendirme ve restorasyon çalışmalarına başlandı.

FETHİN 559. YILINDA AYASOFYA'NIN İBADETE AÇILMASINI BEKLİYORDUK

Yapımına 1462 yılında başlanmış ve 1470 yılında tamamlanmıştır. Mimarı, Sinaüddin Yusuf bin Abdullah'tır (Atik Sinan). Cami 1509 İstanbul depreminde büyük hasar görmüş ve II. Bayezid döneminde onarılmıştır. 1766 yılında yaşanan bir depremden dolayı harabe haline geldiği için Sultan III. Mustafa, 1767 ve 1771 yılları arasında camiyi Mimar Mehmed Tahir Ağa'ya tamir ettirdi. Bu nedenle cami orijinal görünümünü kaybetmiştir. 29 Ocak 1932'de ilk Türkçe ezan bu camide okunmuştur.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Fatih Camisi ve 1. Mahmud Kütüphanesi'nin 4,5 yıl süren restorasyon çalışmasının ardından, İstanbul'un fethinin 559. yıl dönümünde yeniden ibadete açılması dolasıyla Fatih Camisi'nin avlusunda düzenlenen törendeki konuşmasına, vatandaşları selamlayarak başladı.

Başbakan Erdoğan, çok duygulu olduğunu dile getirerek, şunları söyledi:

''Fatih Camisi'ni bu haliyle tüm milletimize ve İslam dünyasına kazandırmış olmak bizleri memnun ve mutlu ediyor. İşimiz daha bitmedi. Bir taraftan Akdeniz ve Haliç Caddesi'ndeki medreselerin restorasyonu başlıyor. Onların bitişiyle birlikte çevredeki tüm peyzaj çalışmalarıyla inşallah bu bölge çok daha farklı bir hale gelecek.''

Bu medreselerde öğrencilik yıllarını geçirdikleri için duygulu olduğunu dile getiren Erdoğan, ''Şimdi bunu yeni nesillere taşıyacağız. Onun için bu adımları atacağız'' diye konuştu.
Süleymaniye Camisi'nin de restorasyonunu tamamlayarak yeniden ibadete açtıklarını hatırlatan Erdoğan, restorasyonu tamamlanan Perşembe Pazarı'ndaki Arap Camisi'ni de ibadete açacaklarını söyledi.
Başbakan Erdoğan ve beraberindekiler daha sonra Fatih Camisi'ni, 1. Mahmud Kütüphanesi'ni gezdi.

Bülent Arınç, ''Fethin 559. yıl dönümündeyiz. Üzerinden şu kadar yıl geçti, fethin gerçekleştiği günde hamdolsun hepimiz büyük bir sevgi ve coşkuyla Fatih Camisi'nin avlusunda toplandık. Bu cami 1463-1470 yılları arasında Sultan Fatih'in bizzat iradesiyle meydana getirildi. Aradan yıllar geçti, Vakıflar Genel Müdürlüğümüz camimizi 4,5 yıl süreyle restore etti, o muhteşem haline tekrar kavuşturdu'' dedi.

Tarihi
Bizans devrinde, caminin bulunduğu tepede I. Constantinus'un döneminde yapılan Havariyun kilisesi vardı. Bizans imparatorlarının bu tepede gömüldüğüne inanılır. Constantinus'un o zamanlar şehrin dışında kalan bu tepede gömüldüğü bilinmektedir. Fethin ardından bu bina Patrikhane kilisesi olarak kullanılmıştı. Fatih Sultan Mehmet buraya cami ve külliye inşa etmek isteyince patrikhane Pammakaristos Manastırı'na taşındı.

Yapımına 1462 yılında başlanmış ve 1470 yılında tamamlanmıştır. Mimarı, Sinaüddin Yusuf bin Abdullah'tır (Atik Sinan). Cami 1509 İstanbul depreminde büyük hasar görmüş ve II. Bayezid döneminde onarılmıştır. 1766 yılında yaşanan bir depremden dolayı harabe haline geldiği için Sultan III. Mustafa, 1767 ve 1771 yılları arasında camiyi Mimar Mehmed Tahir Ağa'ya tamir ettirdi. Bu nedenle cami orijinal görünümünü kaybetmiştir.

Mimari özellikleri [değiştir]Caminin ilk inşasından bugün sadece şadırvan avlusunun üç duvarı, şadırvan, tac kapı, mihrap, birinci şerefeye kadar minareler ve çevre duvarının bir kısmı kalmıştır. Şadırvan avlusunda, kıble duvarına paralel olan revak diğer üç yönden daha yüksektir. Kubbelerin dış kasnakları sekiz köşelidir ve kemerlere oturur. Kemerler genellikle kırmızı taş ve beyaz mermerlerle işlenmiş, yalnız mihverdekilere yeşil taş kullanılmıştır. Alt ve üst pencerelerin etrafı geniş silmelerle çevrelenmiştir. Söveler mermerdendir ve gayet geniş, kuvvetli silmelerle belirtilmiştir.

Fatih Camii KubbesiDemir parmaklıklar, kalın demirden ve topuzludur. Revak sütunlarının sekizi yeşil Eğriboz, ikisi pembe, ikisi esmer granitten, son cemaat yerindekilerin bazıları ise mısır granitindendir. Başlıklar tamamen mermerden ve hepsi istalaktitlidir. Kaideler de mermerdir. Avlunun biri kıblede, ikisi yanda üç kapısı vardır. Şadırvan sekiz köşelidir. Mihrabın yaşmağı istalaktitlidir. Hücre köşeleri yeşil direkli, kum saatleri ile süslü ve üstü zarif bir taçla biter. Yaşmağın üzerinde tek satırlık bir ayet vardır. On iki dilimli olan minare, cami ile büyük bir ahenkle birleşmiştir. Çinili levhalar son cemaat duvarının sağ ve solundaki pencere aylarındadır.

Fatih Camii'nin ilk yapımında, cami alanını genişletmek için duvarlar ve iki ayak üzerine bir kubbe oturtulmuş ve bunun da önüne bir yarım kubbe ilave edilmiştir. Böylelikle 26 m çapındaki kubbe bir yüzyıl boyunca en büyük kubbe niteliğini korumuştur. Caminin ikinci defa yapılışında payandalı camiler planı uygulanarak küçük kubbeli sivri bir bina meydan getirilmiştir. Şimdiki durumda, merkezi kubbe dört fil yağına oturmakta ve bunu dört yarım kubbe çevrelemektedir. Yarım kubbelerin etrafında ikinci derecede yarım ve tam kubbeler, mahfildeki ve dıştaki abdest musluklarının önündeki galerileri örtmektedir. Mihrabın sol tarafından, türbe yanından geniş bir rampa ile girilen Hünkar mahfili ve odalar bulunmaktadır.

Minarelerin taş külahları 19.yy sonunda yapılmıştır. Mimar Mehmed Tahir Ağa camiyi tamir ettiği sırada eski camiden kalan klasik parçalarla yeniden yaptığı barok parçaları iyi bir şekilde birleştirdi. Caminin alçı pencereleri son devirlerde harap olduğundan adi çerçevelerle değiştirildi. Avlu kapısının yanındaki yangın havuzu Sultan II. Mahmud tarafından 1825 yılında yaptırıldı. Caminin geniş bir dış avlusu vardı. Bunun tabhaneye çıkan kapısı eski camiden uçmuştur.

Türbeler ve Hazire
Cami bahçesi.Başta Fatih Sultan Mehmed'in türbesi olmak üzere, Osmanlı tarihinin bir çok önemli isminin mezarı buradadır. Fatih'in eşi ve II. Bayezid'in annesi Gülbahar Valide Sultan'ın, "Plevne Kahramanı" Gazi Osman Paşa'nın, ve mesnevi şarihi Abidin Paşa'nın türbeleri hazirededir. Sadrazamlar, Şeyhülislamlar, müşirler ve pek çok ilim adamının mezarlarının burada olması, Osmanlı protokolünün adeta törendeymiş gibi bir arada görülmesine imkân vermektedir. Mezarları burada bulunan bazı devlet adamları ve ilmiyye mensuplarından bir kaçı şunlardır:

Sadrazam Mustafa Naili Paşa
Sadrazam Abdurrahman Nureddin Paşa
Sadrazam Gazi Ahmed Muhtar Paşa
Şeyhülislam Amasyevi Seyyid Halil Efendi
Şeyhülislam Mehmed Refik Efendi
Of'lu Mehmet Emin Efendi "Necat-ül Mü'minin, Eseri yazarı, Cuma hatibi, Medrese hocası"
Ahmet Cevdet Paşa
Emrullah Efendi. Maarif Nazırı.
Yesari Mehmed Esad Efendi. Hattat.
Yesarizade Mustafa İzzet Efendi. Hattat.
Sami Efendi. Hattat.
Amiş Efendi. Mutasavvıf ve Fatih türbedarı.
Maraşlı Ahmed Tahir Efendi. Amiş Efendi'nin talebesi.
Kazasker Mardini Yusuf Sıdkı Efendi
Manastırlı İsmail Hakkı Efendi. Selatin camileri vaizi.
Şehbenderzade Ahmed Hilmi Bey. Darülfünun Felsefe müderrisi ve edip.
Bolahenk Mehmed Nuri Bey. Musıkişinas, hoca ve bestekar.
Ahmed Midhat Efendi
Köse Raif Paşa
Akif Paşa
Sultanzade Mahmud Celaleddin Beyefendi
Hariciye Nazırı Veliyüddin Paşa
Hariciye Nazırı Mehmed Raşid Paşa
Hace İshak Efendi
Ferik Yanyalı Mustafa Paşa
General Pertev Demirhan

Daha pekçok Alim, Zahit, Şehid, Devlet adamı kabri hazirede bulunmaktadır