|
Four Seasons
İnşaatına Danıştay'dan Durdurma Kararı
 Yargı,
Kültür ve Turizm bakanlığı'nın Sultanahmet'te 1. derece
arkeolojik sit alanı olan Bizans Sarayı kalıntıları üzerinde
'Four Seasons Oteli'ne ek bina inşaatları yapmasına ilişkin
plan tadilatının yürütmesini durdurdu. Mimarlar Odası
İstanbul Büyükkent Şubesi ise, yaptığı bir basın açıklaması
ile, karara getiren süreçlere açıklık getirdi.
"Plan tadilatı ile, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli tarihi yarımada
korum amaçlı nazım ve uygulama imar planlarında 'Arkeolojik
Park ve Sergi Alanı' olarak gösterilmiş olan alan (Eski
Sultanhamet Cezaevi'nin, Yeni Four Seasons Oteli'nin
bulunduğu ada), 'Arkeoloik Park, Turizm ve Kültür Alanı'na
dönüştürülmüştü.
"Bu plan tadilatının iptali nedeniyle açmış olduğumuz
davada, Danıştay 6. Dairesi "... anılan parseller üzerindeki
eski Sultanahmet Cezaevi ve Tevfik Evi, yeni Four Seasons
otel bahçesindeki arkeolojik park ve kazı alanına ek otel
inşaatları yapılmasının temelini oluşturan ve toprak
altındaki Roma-Bizans-Osmanlı kültür mirasını yok sayan,
ulusal-uluslar arası koruma hukukuyla bağdaşmayan ve kamu
yararı kavramıyla örtüşmeyen söz konusu kullanım kararı ile
bu kullanımı detaylandıran plan notlarında hukuka uyarlık
görülmemiştir" diyerek, söz konusu plan tadilatı için
'yürütmenin durdurulması' kararı almıştır.
"09.11.1992 Yılında Sultan Ahmet Cezaevi'nin Otele
dönüştürülmesi projesi gündeme geldiğinde, Odamızın
görüşleri olarak hazırlanıp kamuoyuna sunulan ÇED Raporunda
ilgili kararın sakıncaları dile getirilmiş ve yaşanacak
tehlikeye işaret edilmişti. Bu raporda ortaya konan
endişeler zamanla bir bir gerçekleşmiş olup, bu tahribat,
bugün, arkeolojik kalıntıların üzerine yeni ilave inşaatlar
yapımına dek varan akıl almaz bir "tarih ve kültür katliamı"
na dönüşmüştür. Bu katliamın Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın
onayı ve desteği ile, planlı biçimde sürdürülüyor olması,
tarih ve kültürü korumak ve yaşatmakla sorumlu devlet
kurumlarının bugün hangi noktada durduklarını gözler önüne
sermesi açısından ibret vericidir.
"Söz konusu süreç özetle aşağıdaki gibi işlemiştir:
Tarihi Yarımada'nın 1/5000 ve 1/1000 Ölçekli Koruma Amaçlı
Nazım ve Uygulama İmar planları İstanbul Büyükşehir
Belediyesi'nce hazırlanmış; YÖK tarafından atanan 2 öğretim
üyesinin ciddi muhalefetlerine karşın, Kültür ve Turizm
Bakanlığı'nca atanmış 3 üyenin oylarıyla, 1 No.lu K.V.T.V.
Koruma Kurulu planı olduğu gibi onaylamış; belediye
meclislerince de onaylandıktan sonra, planlar 26.01.2005
tarihinde askıya çıkarılmıştır. Uygulanması halinde Tarihi
Yarımada'da geri dönülmez tahribatlara neden olacak
sakıncalı plan kararlarının iptali istemiyle Mimarlar Odası
İstanbul Büyükkent Şubesi'nce yargıya başvurulmuş olup,
davalar henüz sonuçlanmamıştır.
Bu arada, yeni bir gelişme yaşanmış; bu kez, 2005 sonunda,
İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nde, "1/5000 Ölçekli Tarihi
Yarımada - Eminönü ilçesi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı
(Süleymaniye , Sultanahmet , Barbaros evleri Turizm
Merkezleri Kısmı)" ile Eminönü Belediyesi'nde "1/1000
Ölçekli Tarihi Yarımada - Eminönü ilçesi Koruma Amaçlı
Uygulama İmar Planı (Süleymaniye , Sultanahmet , Barbaros
evleri Turizm Merkezleri Kısmı )" askıya çıkarılmıştır.
Edinilen bilgiye göre, 1/5000 ölçekli Tarihi Yarımada Koruma
Amaçlı Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Eminönü Koruma
Amaçlı Uygulama İmar Planı'nın "turizm merkezi" ilan edilmiş
3 bölgeyi kapsayan kısımları , İstanbul Büyükşehir
Belediyesi tarafından, onaylanmak üzere, bu kez Kültür ve
Turizm Bakanlığı'na gönderilmiş ve Bakanlık tarafından
tadilen onaylanmıştır. Four Seasons Oteli'nin arkeolojik
kalıntılar üzerinde yükselen ilave inşaatlarının yolu da
işte Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın bu planları onaylarken
yaptığı tadilat ile açılmıştır. Yapılan bu plan tadilatı
ile, 1/5000 Ölçekli Tarihi Yarımada Koruma Amaçlı Nazım İmar
Planı ile 1/1000 Ölçekli Eminönü Koruma Amaçlı Uygulama İmar
Planı'nda "Arkeolojik Park ve Sergi Alanı" olarak
gösterilmiş olan alan (Eski Sultanahmet Cezaevi'nin, yeni
Four Seasons Oteli'nin bulunduğu ada), 1/5000 ve 1/1000
ölçekli yeni planlarda "Arkeolojik Park, Turizm ve Kültür
Alanı" na dönüştürülmüştür.
Söz konusu alan, 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı'nda kalmakta
olup, bu alan, plan üzerinde de, "Korunması Gerekli,
Tescilli Arkeolojik/Tarihi Sanat Değeri Olan Yer Altı Yapı
ve Kalıntıları" lejantı ile belirlenmiştir. Bu yeni
fonksiyon için getirilen plan lejantı göstermektedir ki, bu
uygulama, daha önceki planda yer almasına ihtiyaç duyulmayan
yeni bir plan lejantı da üretilmesini gerektiren özel bir
uygulamadır. Bu uygulama ile, arkeolojik değerler içeren,
tescil edilmiş bir alan yapılaşmaya açılmaktadır. Dikkati
çeken bir başka husus ise, söz konusu alana getirilen yeni
fonksiyona ilişkin imar koşullarının dahi belirtilmeyerek
serbest bırakılmış olmasıdır. Yapılan plan tadilatı ile
ilgili olarak getirilmiş olan "67 PAFTA,58 ADA, 1 VE 2 NO.LU
PARSELLER İÇİN PLAN NOTLARI" başlıklı yeni plan notları'nda,
" Planlama alanında öngörülecek düzenleme ve uygulamalar
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, İstanbul 1 Numaralı Kültür
ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nca onaylanacak avan
projelere göre yapılacaktır." hükmü yer almaktadır. Bu
hükümden açıkça anlaşıldığı üzere, yapılacak yeni ilave
yapılarla ilgili her türlü yapılaşma koşulu, başkaca hiçbir
kısıtlama getirilmeksizin, "avan projelere" bırakılmaktadır.
"Avan projelere" ifadesi ise, şu anda uygulanmakta olan avan
proje ile getirilen inşaatlar dışında, yarın yeni avan
projelerle yeni ilave inşaatların da gündeme gelebileceğini
göstermektedir.
Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi tarafından bu yeni
planlar için 27.01.2006 tarihinde "yürütmeyi durdurma"
talepli plan iptal davaları açılmış olup, bu davalar
Danıştay 6. Dairesi'nde görülmektedir. Dava dilekçesinde;
planda "Korunması Gerekli, Tescilli Arkeolojik/Tarihi Sanat
Değeri Olan Yer Altı Yapı ve Kalıntıları" olan söz konusu
alanla ilgili talebimiz; "Zengin arkeolojik kalıntılarla
dolu bu alanın turizm yapılaşmasına açılması korumacılık
anlayışıyla hiç bağdaşmayan çok sakıncalı bir karardır. Bu
kararın uygulamaya geçirilmesi halinde, Suriçi'nde geri
dönüşü olanaksız ciddi bir kültürel tahribata yol açacağı
açıktır. Bu nedenlerle, yapılan bu plan tadilatı iptal
edilerek, alan 'Arkeolojik Park ve Sergileme Alanı' olarak
düzenlenmelidir. Bu gerekçeyle, bu plan kararının, getirilen
yeni plan lejantının ve Plan Notu'nun iptal edilmesini talep
ediyoruz. " biçiminde ifade edilmiştir.
Danıştay 6. Dairesi, "… anılan parseller üzerindeki eski
Sultanahmet Cezaevi ve Tevfikevi yeni Four Seasons Otel
bahçesindeki arkeolojik park ve kazı alanına ek otel
inşaatları yapılmasının temelini oluşturan ve toprak
altındaki Roma-Bizans-Osmanlı Kültür Mirası'nı yok sayan,
ulusal-uluslar arası koruma hukukuyla bağdaşmayan ve kamu
yararı kavramıyla örtüşmeyen söz konusu kullanım kararı ile
bu kullanımı detaylandıran plan notlarında hukuka uyarlık
görülmemiştir." diyerek, söz konusu plan tadilatı için
"yürütmenin durdurulması" kararı almıştır.
"Söz konusu yargı kararının bu akıl almaz tarih ve kültür
katliamını durdurmada etkili olacağı umuduyla, kamuoyuna
saygıyla duyurulur."
TMMOB
MİMARLAR ODASI
İSTANBUL BÜYÜKKENT ŞUBESİ
|
