Sulukule'de
Konutlar için Kuralar Çekildi Fatih
Belediyesi, Sulukule Kentsel Yenileme Projesi kapsamında yapılan 575
konut için kura çekimi yaptı.
4 İdare
mahkemesi proje aleyhine açılan üç davayı sonuçlandırıldı, Proje ve
uygulaması iptal edildi. Gerekçe olarak Sosyal bir proje olmadığı,
5366 Sayılı yasaya uygun yapılmadığı, UNESCO'nun sur koruma bandı
ölçülerine uyulmadığı, yeşil alan ve sosyal donatı alanlarının
yetersiz olduğu şeklinde birçok gerekçeyle proje iptal edildi.
Proje öncesi alanda yaşayan beş bin civarında Roman
vatandaşımızdan 20 aile proje içinde kaldı, diğerleri kendi rızaları
olmaksızın projeye dahil edilmediklerini+kandırıldıklarını iddia
ederek dava açmıştı.
Fatih belediyesi alandaki parsellere ortalama 50.000 TL değer
koymuş, İsteyene Taşoluk'ta TOKİ konutu vermişti, Şu an proje
içindeki dairelerin fiyatı 400-600.000 TL ile piyasa yaptığını
görüyoruz.
TOKİ tarafından inşa edilen binalar için arsa peşinat
sayılıyor, üzerine dairenin büyüklüğüne göre 105.000 ila, 185.000 TL
arası , On beş yıl vadeli borçlanma ile ödenecek.
Bu projenin amacı alanda yaşayan Romanların sosyal
durumlarını iyileştirmek, Onları insani boyutta yaşam alanı sağlamak
için yapıldı. Proje onaylandıktan sonra alandaki Romanlar çeşitli
yöntemler kullanılarak projedeki payları yeni hak sahipleri
tarafından 45.000 TL den başlayan 150.000 TL ye kadar yükselen
fiyatlar ile satın alındı. Yeni hak sahipleri biz gönül rızası ile
aldık, hiçbir zorlama yapmadık derken, Projeden çıkan romanlar
kandırıldık diyor.
Bizim gördüğümüz
ise her şey belediyenin savunduğu gibi şeffaf değil, İspat etmesi
şimdi mümkün olmayan psikolojik oyunların olduğunu biliyoruz,
Bölgede yaşıyoruz ve 8 yıldır fatihhaber.com'u yayınlıyoruz.
Bize göre bu durumun müsebbibi Fatih belediyesinin ta
kendisidir, Neden? Proje amacı, Romanların sosyal hayata
kazandırılması olduğuna göre Proje onaylandığı andan itibaren tapu
el değiştirmelerine kısıtlama getirilmeliydi. yapılmadı. Şimdi bu
durum ortaya çıktı, Ne olacak?
Bakan Erdoğan Bayraktar'a göre proje devam eder, Para
cezası uygulanabilir...! Bizde merak ediyoruz, uygulanacak
para cezasını KİM ÖDEYECEK? Hem iç hukuktan doğan tazminat, Hem AİHM'den
gelebilecek yüklü tazminat kimler tarafından ödenecek?
Sulukule Mülk sahipleri derneği başkanı Av. Ahmet Özer'e bu durumu
sorduk, kendiside projenin sosyal bir proje olmadığını kabul ediyor
ve Yarın ödenmesi gerekecek bir tazminatın mülk sahiplerine
ödetilemeyeceğini, Bu projeyi bu hale getirenlerin ödemesi
gerekeceğini savunuyor.
Fatih Belediyesi-İBB Başkanlığı-TOKİ bu konuda
tazminata mahkum olursa, Bu paranın Devletin kasasından ödenmesi
hukuka aykırı olmayacak mı? Açık şekilde farklı uygulanan bu
projede, Kastı veya ihmali olanlar hakkında ne yapılacak merak
ediyoruz.
Mahkemenin avan projesini iptal
ettiği Sulukule'de evlerin kura çekilişi, Mimarlar Odası ve Roman
Derneği'nin "çekiliş hukuka aykırı" ihtarnamesine rağmen yapıldı.
Mahalleli verilen evlerin büyüklüğünden memnun değil.
Mahkemenin "kamu yararı" olmadığı
gerekçesiyle avan projesini iptal ettiği Sulukule'de bugün evlerin kura
çekilişi yapıldı. Mimarlar Odası ve Roman Derneği, Fatih Belediye
Başkanı Mustafa Demir'e inşaatların durması ve kura çekimlerinin hukuka
aykırı olduğunu belirten bir ihtarname çekti.
Sulukule'de yaşanan mağduriyet sadece
evlerinden başka semtlere gitmek zorunda kalan ve daha fazla yoksullaşma
yaşayanlarla sınırlı değil.
Yeni Sulukule'de brüt
büyüklüğü 70 ile 152 metrekare arasında değişen 575 konut ve 56 ticaret
birimi var. Kura öncesinde salonda büyük bir gerginlik vardı.
Bir erkek, altı yıldır projeyi
bekledikleri için kira ödediklerini ve sadece 400 lira kira yardımı
yapıldığını belirterek "Bu kadar bekledik ancak hakkımız olan evi
alamayacağız" dedi.
Kura bittikten sonra
bianet'e konuşan bir kadın, "Biz doğma büyüme buralıyız, hakkımız büyük
evlerdi.
2005 Öncesi mülk sahiplerinden Zaten 20 aile kalmışız Sulukule'de,
herkese köşe bucakta zemin kat ya da giriş katı çıktı. Elindeki çekiliş
kağıtlarını atanlar oldu" dedi.
Kura çekilişine katılan Mustafa Demir,
kuranın evlerin teslim edildiği anlamına gelmediğini sadece sahiplerinin
belirlendiğini söyledi.
Ancak Mimarlar Odası'nın avukatı Can Atalay ve Sulukule Roman
Derneği'nin avukatı Hilal Kuey, Fatih Belediyesi'ne ihtarname
çekerek kura çekilişinin mahkeme kararını ihlal edeceğini belirtmişti.
Mahkeme kararına göre, yeni bir proje yapılması gerekiyor.
Ancak Belediye Başkanı Mustafa Demir, proje iptal kararını temyiz
edeceklerini söyledi.
Fatih Belediye Başkanı Mustafa Demir
ve Danışmanı Mustafa Çifçinin kura çekiminde yaptığı konuşmalar
Fatih belediye başkanı
Mustafa Demir, Projenin 5366 sayılı yasaya göre yapıldığını beyan
ediyor.Bilirkişi,
2010 Ekim tarihli ilk raporunda bölgenin ‘1/5000 ölçekli koruma planının
olmadığını’ vurgulamış ve koruma planı olmadan projenin yapılmaması
gerektiğini belirtmişti. Bunun üzerine mahkeme bilirkişiden projeyi 5366
sayılı kanun yönünden de değerlendirmesini talep etmişti. Projeyi bu
yönden inceleyen bilirkişi, ikinci raporunda projeyi 5366 sayılı kanunun
amaçlarına ve kamu yararına uygun bulmadığını belirtti.
MİMARLAR ODASI
DEVREDE
TMMOB Mimarlar Odası, İstanbul
Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş ve Fatih Belediye Başkanı
Mustafa Demir’e “Sulukule’de verilen iptal kararının gereğini yerine
getirmeleri için” ihtarname gönderdi.
Topbaş ve Demir’e “İstanbul 4. İdare
Mahkemesi’nin 2009/758 Esas ve 2012/783 Karar sayılı kararı gereğince
işlem tesis edilmesi ve/veya eylemde bulunulması, aksi bir uygulamanın
hukuka aykırı nitelikte olacağı ve muhatapların şahsi sorumluluklarının
da doğacağı” ihtar edildi.
Noter kanalıyla Topbaş ve Demir’e
gönderilen “İhtarname”de, İdare Mahkemesi’nin iptal kararı
hatırlatılarak “2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28 inci
maddesi uyarınca idari yargı yerlerinin “…esasa ve yürütmenin
durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin
işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur” hükmüne dikkat
çekildi.
Mimarlar Odası avukatı Can Atalay’ın
Oda adına gönderdiği İhtarname’de “İdarenin idari yargı yerlerinin
kararları doğrultusunda işlem tesis edilmesi ve/veya eylemde bulunması
için bir hazırlık yapması gerekmiyorsa, anılan Mahkeme kararında olduğu
gibi anılan mahkeme kararı derhal uygulanabilir, en fazla birkaç saatlik
işlemle yerine getirilmesi sağlanabilir nitelikteyse anılan kararın
gereği gecikmeksizin ve derhal yerine getirilmelidir” denildi.
Sulukule’de yapımı tamamlanan binaların
kura çekimi ile hak sahiplerine dağıtma girişimlerinin de hukuka aykırı
olacağının belirtildiği İhtarname’de “İstanbul 4. İdare
Mahkemesinin 2009/758 Esas ve 2012/783 Karar sayılı kararı ile iptal
edilen İstanbul İli, Fatih İlçesi, Neslişah ve Hatice Sultan Mahalleleri
(Sulukule) Yenileme Alanına yönelik hazırlanan Yenileme Avan Projesine
dayanılarak tüm uygulamaların, tüm inşai faaliyetin durdurulmasını ve
özellikle 26.06.2012 tarihinde gerçekleştirileceği duyurulan söz konusu
alanda iptal edilen avan projelere dayanılarak yapılan yapılarla ilgili
olmak üzere Mustafa Demir’in basında yer alan açıklamalarında belirttiği
gibi “…
bitmiş evlerin sahiplerinin belirleneceği kura…”
çekiminin gerçekleştirilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, Türk Ceza
Kanununun 257 inci maddesi uyarınca suç niteliğinde olacağını ve anılan
mahkeme kararının yerine getirilmemesi nedeniyle doğmuş ve doğacak
zararlar ile ilgili olarak ilgili idarelerle ilgili yasal yollara
başvurulmasının yanı sıra 2577 sayılı Yasanın 28 inci maddesinin 4 üncü
fıkrası uyarınca muhataplara da tazminat davası açılmak zorunda
kalınacağını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de muhataplardan
talep edileceğini ihtaren bildiririz” denildi.
Teknik Bilgiler:
575 Konut, 56 iş
yeri
61 Nitelikli tarihi
eserin %90’ı bu gün yok oldu
2005 Yılında
buradaki 410Mülk sahibinin %90’ı Projede Yok.
Orta ölçekli bir
ilçe büyüklüğünde olan projede Okul, Yeşil alan, Sağlık merkezi Sur
koruma bandı ilkesine uygun geri çekim yapılmadı.
5366 sayılı yasaya dayanılarak gerçekleştirilen projede, tarihi dokuyu
koruyarak yenileme yapılması gerekirken, tarihi mahallenin aslını
koruyan bir uygulama gerçekleştirilmediğini görüyoruz
SULUKULE
ATÖLYESİ AÇIKLAMASI
Oysa, 2010 yılında,
Sulukule için hem 5366 sayılı yasa hem de kamu yararına uygun bir proje
hazırlanmıştı. Sulukule Atölyesi adı verilen grupta, 60 akademisyen,
çeşitli disiplinlerden konusunun uzmanı meslek insanı (şehir plancısı,
mimar, sosyolog, antropolog, hukukçu, yerel ekonomik kalkınma uzmanı,
psikolog vs.) sanatçı ve Sulukule’yi dert edinenler yer aldı.
Ekip Sulukulelilerin katıldığı, çok aktörlü, demokratik, şeffaf bir
planlama süreciyle, zorla yerinden edilmiş mahalle sakinlerinin geri
dönmesini amaçlayan ve Roman kültürüne saygılı bir proje hazırladı.
Dönüşürken
korunabilirdi
‘Alternatif Sulukule projesi’ o dönemde TOKİ’ye, Fatih Belediyesi’ne,
koruma ve yenileme kurullarına sunuldu. Ancak proje kâğıt üzerinde
kaldı. Atölye gönüllülerinden, Şehir Plancısı Yrd. Doç. Dr. Erbatur
Çavuşoğlu “Saha çalışmasıyla bölgede 5 bin civarında Roman vatandaş
olduğunu tespit ettik. Yeni yatırım yapan 600 aile vardı. 600 ailenin
başka bir yere yönlendirilmesini talep ettik, mümkün olmadığını
söyledikleri için farklı tipte konutlar üretildi: yatırımcılar için
ayrı, Roman vatandaşlar için ayrı” diye konuştu.
Çavuşoğlu, bitmek üzere olan ‘Osmanlı Evleri’ için ise “Mahallelinin
bunların içinde yaşaması mümkün değil. Onların planında 5 yıldızlı otel
ve AVM var, bizimkinde ortak lokanta ve Roman kültür merkezi” dedi.
“BU SAATTEN SONRA ZOR”
Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay “Çok gecikmiş bir yargı süreci.
Yargının bunları, bu saatten sonra durdurması çok zor. Herhalde duruma
uygun yeni plan çalışması, yeni bir karar süreci yaşayacağız” dedi.
Bilirkişinin şu anda iptal edilen projeye eleştirileri:
1- Özgün ada morfolojisi ve sokak dokusu korunmamış.
2- Mevcut sokak dokusu ve tescilli yapılara uygun olmayan yapı
tipolojisi oluşturulmuş.
3- Mevcut durumda kamuya ayrılmış alanlar projede yapılaşmaya açılmış,
sokak kesitleri büyütülmüş.
4- Yeşil alan ve parklara yer verilmemiş.
5- UNESCO’nun belirlediği Sur Koruma Bandı Avan Proje’de yarıya inmiş.
KURA ÇEKİLİŞİNDEN KISA NOTLAR:
Fatih'te ''Sulukule Yenileme Alanı'' kapsamında Fatih Belediyesi,
İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve TOKİ işbirliğiyle üretilen 575
konut ve 56 ticaret birimi için kura çekimi yapıldı.Hatice Sultan ve
Neslişah mahalleleri kentsel yenileme alanları mülk sahiplerinin
Fatih Spor Kompleksi'ndeki kura
çekilişinde konuşan İstanbul Valisi Hüseyin Avni Mutlu, bir rüyanın,
özlemin gerçekleştiğini ifade etti.
''Dünyada mekan, ahirette iman... Bu güzel sözün hepimizin gönlünde
çok özel bir yeri var. Mekanlar, içinde yaşayan insanların
hatıralarıyla güzelleşir, zenginleşir'' diyen Mutlu, kuraların
hayırlı olmasını diledi.
Mutlu, projenin bir kentsel yenileme, konut projesi olduğunu
belirterek, İstanbullu'nun canı ve malının çok kıymetli olduğunu,
İstanbul'u kucaklayan, insanı merkeze alan yeni projelerle kentte
yaşayanların yüzünü güldürmeye devam edeceklerini söyledi. Mutlu,
''Sulukule iyi bir proje oldu'' dedi.
Fatih Belediye Başkanı Mustafa Demir de konuşmasına, ''Bugünkü kura
çekimi, İstanbul 4. İdare Mahkemesi'nin aldığı karara rağmen
yapılmış bir kura çekimi değil veya o karardan sonraki herhangi bir
hareket değil. Kura çekimimiz aylar öncesinden bir süreç...''
şeklinde başladı.
Demir, Fatih'te 7 yerde yenileme alanı çalışmaları yaptıklarını,
Sulukule, Ayvansaray, Fener Balat, Süleymaniye, Kapalıçarşı ve Yalı
Mahallesi'nde kentsel yenileme çalışmalarının devam ettiğini
hatırlatarak, sözlerini şöyle sürdürdü:
''Sulukule için öncü rol üstlendik. Projeyi, mülk sahiplerinin
talepleri doğrultusunda 17 defa değiştirmek zorunda kaldık.
Birbirinden farklı 28 farklı tipte ev ürettik. Sulukule,
muadilleriyle mukayese edildiğinde, İspanya, Fransa, Romanya ve
Polonya'da da kentsel dönüşüm yapıldı, onlarla mukayese edildiğinde,
sosyal, kültürel ve mülkiyet hakkı yönleriyle daha gelişmiş bir
proje. Şu anda orta büyüklükte bir Anadolu ilçesi inşa ediyoruz.''
Demir, projede Osmanlı mimarisinden esinlenen çağdaş konutlar
olmasına özen gösterdiklerini ifade ederek, İstanbul'un bundan 100
yıl önceki mahallesine birkaç ay sonra şahit olacaklarını söyledi.
-''Eylül ayında evleri mülk sahiplerine teslim edebileceğiz''-
Mustafa Demir, ''Yüzde 95'i tamamlandı. Eylül ayında da, bu hukuki
süreci inşallah o zamana kadar aşacağız, eylül ayında evleri mülk
sahiplerine teslim edebileceğiz'' dedi.