OSMANLI DÖNEMİNDE FENER, BALAT , KÜÇÜK MUSTAFAPAŞA
İstanbul'un  Türkiye Sigortacılar Daire-i Merkeziyesi adına topoğraf J.Pervititch tarafından 1929 yılında çizilen şehir planlarından Fener, Balat, Küçük Mustafa paşa'da imar durumunu gösteren orijinal planlar.
Geçenlerde belediye başkanı Mustafa demir'i ziyaretimizde Başkan M. Demir "Balat-Ayvansaray arası yenileme projelerine halk çok tepki koyarsa bu projeyi uygulamadan kaldırırım diyerek ilave etmişti. Bu proje olmazsa semt için 2. bir proje var, onu hayata geçirecek olursak bölgede birçok konut yeşil alana gidecek, bölgede çok sayıda kaçak bina var, yeşil alanlarda yapılaşma yapılmış," diyerek semt halkına aba altından sopa göstermişti.

Buradan Başkana bir müjde vereyim aşağıdaki 1929 çizimi planlar bizim elimizde, tabiî ki bunların benzerleri Belediyemizde de olduğunu sanıyoruz. Yarın birilerine senin evin yeşil alan dendiğinde bu tarihi projeleri başkanın önüne koyacağımızdan kimsenin kuşkusu olmasın.

Bu planlara bakıp, son yüzyılda ilçemizde yapılan tarih katliamına şahit olup, isyan etmemek mümkün mü.
Bu sekiz asırlık dünya kültür mirasının gözbebeği şehrimizin tarihi misyonunu 1950'lerde DP, 1970'lerde AP, 1980'lerde ANAP adeta talan etti. şimdilerde ise AKP belediyeleri ve hükümet şehrin son tarihi dokularını yok etmek için ne gerekiyorsa yapıyor, kanun isteyene kanun, Karar isteyene karar, proje isteyene proje! Tek amaç Fatih ismi ile, kültürü ile, yerleşik insanı ile yenilenmeye çalışılıyor.

Saygın ve sevgili Fatihliler siz birlik ve dik durabilirseniz, sizin bu onurlu duruşunuzu kimse yıkamayacaktır. Fatih ilçemizi "Suriçi" belediyesi, tarihi binalarımız sahte imitasyon villa, otel, rezidans yapamayacaklar.
Yukarıdaki haritaları çizen Jacques Pervititch hakkında:
19. yüzyılda İstanbul’da meydana gelen büyük yangınlar sonucunda, sigorta ihtiyacı hasıl olmuş, oluşan talebi gören Avrupa şirketleri, İstanbul’da yapılanmıştır. Ancak riskin boyutu hakkında bilgi sahibi olmak çok önemlidir ve şirketler aralarında kurdukları örgüt aracılığıyla bu araştırmayı başlatırlar. Bir sigorta şirketinin İstanbul’daki evlerin yapısı hakkında bilmek isteyeceği her ayrıntıyı açığa çıkaran bu araştırma, 1904-1906 yılları arasında C.E.Goad şirketi tarafından yürütülmüş, fakat şehrin oldukça sınırlı bir bölümünü kapsamıştır. Esas başarı, Türkiye Sigortacılar Daire-i Merkeziyesi adına topoğraf J.Pervititch idaresinde, 1922 ve 1945 yılları arasında yapılan çalışmadır.

Bu çalışma, kapsadığı alan, bilgi kalitesi ve anlaşılabilirlik açısından olağanüstü başarılıdır. Araştırma sonuçları, bölgelerdeki parsel büyüklüklerine göre, 1/375 ila 1/5000 ölçeğindeki haritalara işlenmiştir. Bu ölçekteki bir haritada her parsele üzerindeki binaya ait bilgileri kaydetmek için tercih edilen kodlama-şifre sistemi harikadır.


Modernleşmenin hızlandığı XIX. yüzyılda, imar çalışmaları devam ederken yüzyıllardır süren tahripkâr yangınlara karşı önlem alınmaya çalışılmıştır.
Yabancı sigorta şirketleri İstanbul’da şube açmış, kentin yangın riskini gösteren haritalarının çizimini üstlenmiştir.
Charles Edward Goad, 1904-1906 yılları arasında, merkezi
Londra’da bulunan şirketine çizimler yapmıştır.
Pera, Galata, Eminönü civar ve Anadolu yakasında Kadıköy-Haydarpafla-Moda bölgesine ilişkin bu çizimler
Üsküdar’ı kapsamamaktadır.

İstanbul’un ikinci sigorta harita çalışması, Goad’un girişiminin bir devamı olarak, Türkiye Sigortacılar Daire-i Merkeziyesi (L’Association des Compagnies d’Assurances) adına Jacques Pervititch tarafından resmi triangülasyon baz ölçümlerine göre ayrıntılandırılarak 1922-1945 yılları arasında yapılmıştır.
Hırvat kökenli bir aileden gelen J. Pervititch 1894’te Saint Joseph Lisesi’nden mezun olmuştur.
1945 yılında yaşamını yitiren Pervititch’in mezarı Feriköy Latin Katolik  Mezarlığında bulunmaktadır.

Haritaların büyük boyunu yayınlamadık isteyene fotokopisini mail ile gönderebiliriz.
Behlûl Dane fatihten@gmail.com

 

 

YORUMLAR: