SAYIN İSTANBUL HALKI UNESCO Avrupa Bölümü Başkanı'nı Mechtild Rossler , geçtiğimiz hafta Türk basınında yer alan " İstanbul Tehlikede Değil" şeklindeki haberleri yalanladı. Rossler, bu haberlerde yer alan "BM’nin Bilim Kültür ve Eğitimi Örgütü (UNESCO), İstanbul’u ‘Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesine” almasının gündemde olmadığını bildirdi” şeklindeki ifadenin gerçeği yansıtmadığını ve UNESCO'dan kimsenin Dünya Miras Komitesi oturumu öncesinde bu konuda yorum yapamayacağını söyledi. Eklerde, İngilizce ve Türkçe olarak görebileceğiniz, Dünya Miras Komitesi'nin Haziran 2010 tarihinde UNESCO'ya sunduğu İstanbul raporu halen geçerlidir ve bu konudaki tek gerçek kaynaktır. Bu rapor, 15 Temmuz- 3 Ağustos tarihlerinde Brezilya'da yapılacak UNESCO toplantısında görüşülüp karara bağlanacaktır. Rapor, İstanbul'un esas listeden düşürülüp "Tehlike Altındaki Dünya Miras Alanı Listesi"ne alınmasını ve bir yıl sonra da, gelişme sağlanmadığı takdirde listeden tamamen atılmasını önermektedir. Tam da Avrupa Kültür Başkenti olduğu yıl içinde İstanbul'un başına gelen bu ayıp, tüm ulusal ve yerel yöneticilerimizin rant uğruna, bile bile ve sivil toplumun tüm uyarılarına rağmen yol açtığı büyük bir utançtır. Geçtiğimiz hafta, bir ajans aracılığıyla basına duyurulan ve UNESCO Avrupa bölümü Başkanı Rossler tarafından yalanlanan haber, İstanbul için son bir çaba göstermek amacıyla bir araya gelen sivil toplum kuruluşları, öğretim görevlileri, odalar, uzmanlar ve bireylerin başlattığı kampanyanın ortaya koyduğu gerçekleri bertaraf etmeye yöneliktir sadece, İstanbul'u kurtarmaya değil... 3. Ekte, bu kampanyanın çağı metnini bulabilirsiniz... Saygılarımızla UNESCO’dan Anadolu Ajansı’na yalanlama Anadolu Ajansı (AA), 10 Temmuz'da servise koyduğu haberinde, UNESCO'nun ağzından "İstanbul 'Tehlikede' Değil" dedi. AA'nın haberi Türkiye basınında yaygın olarak kullanıldı. Ama bu haber, UNESCO Avrupa Bölümü Başkanı Mechtil Rossler tarafından yalanlandı. 25 Temmuz – 3 Ağustos tarihlerinde Brezilya’da gerçekleşecek Dünya Miras Komitesi 34. oturumunda İstanbul’un “Dünya Kültür Miras Listesi”nden çıkarılıp çıkarılmayacağına dair tartışmalar, Anadolu Ajansı’nın 10 Temmuz saat 16:02’de servise koyduğu bir haberle sona ermiş gibi görünüyordu. “İstanbul ‘Tehlikede’ Değil” başlığıyla servis edilen bu haberin duyurusu “BM’nin Bilim Kültür ve Eğitimi Örgütü (UNESCO), İstanbul’u ‘Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesine” almasının gündemde olmadığını bildirdi” şeklindeydi. Anadolu Ajansı Paris Muhabiri Rahmi Gündüz’ün imzasını taşıyan haber, 11 Temmuz’da Türkiye basınında yaygın şekilde kullanıldı. Haberi imzasız yayınlayanlar da vardı. Ancak aşağıda haber örneklerini göreceğiniz bu yayın organları, Gündüz’ün haberini “UNESCO’nun açıklaması” olarak değerlendirdi. Tehlike savuşturan başlıklar Milliyet gazetesi haberi, “Dünya Mirası Komitesi Açıkladı: İstanbul’un tehlike listesine alınması gündemde değil” başlığıyla verdi. Vatan gazetesi, haberin girişinde “UNESCO, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve İBB’nin zor koşullara rağmen kültür mirasının korunması için olumlu gayretler gösterdiğini belirterek İstanbul’un “Tehlike altındaki Dünya Mirası Listesine” alınmasının söz konusu olmadığını açıkladı” ifadesini kullandı. (Gazete, haberde imza kullanmadı.) Habertürk internet sayfasında ve gazetede verdiği haberde “İstanbul “Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi”ne alınmayacak” başlığını kullandı. Bugün gazetesi, internet sitesinde yer verdiği habere AA’nın spotuyla girdi: “Merkezi Paris’te bulunan BM’nin Bilim Kültür ve Eğitimi Örgütü’nün (UNESCO), İstanbul’u ”Tehlike altındaki Dünya Mirası Listesine” almasının gündeme olmadığı bildirildi.” İstanbul Büyükşehir Belediyesi de, internet sayfasında yayınladığı duyuruda “UNESCO: “İstanbul tehlike altındaki dünya mirası listesinde yok” başlığını tercih etti. Gerçek bir açıklama var mı? Ancak UNESCO ve Kültür Mirası Komitesinin, yıllık olağan toplantısı öncesinde, oturumun gündemiyle ilgili açıklama yapması olağan bir durum değildi. Komite, tarihi bir yıl önceden belirlenen oturum için ilgili birimlerine raporlar hazırlatır ve oluşturduğu geçici gündemi, komite üyelerine gönderir. Üyeler bu gündemi tartışıp karar alır. Listedeki bir kültür varlığının durumuyla ilgili karar alma tasarrufu sadece, UNESCO Dünya Miras Sözleşmesi’ni imzalayan 181 ülkenin temsilcilerinin seçtiği 21 kişilik bu komiteye aittir. Dünya Miras Komitesi bir araya gelmeden önce ne UNESCO ne de bir alt biriminin, kararlar hakkında açıklama yapması mümkün değildir. Anadolu Ajansı’nın haberi üzerine Dünya Miras Merkezi Avrupa ve Kuzey Amerika Bölümü Başkanı Mechtild Rossler ile temasa geçtim ve haberde yer alan “açıklamanın”, UNESCO’ya ait olup olmadığını sordum. Rossler, UNESCO Basın Merkezi görevlisi Cathy Nolan aracılığı ile şu cevabı verdi: “UNESCO, Brezilya’daki oturum öncesinde İstanbul’un durumunun ne olacağı hakkında hiç bir yorumda bulunmamıştır. UNESCO tarafından bir açıklama yapıldığı iddiası, kesinlikle ve kategorik olarak doğru değildir. Oturum öncesinde açıklama yapılması kurumun ilkelerine aykırıdır. Anadolu Ajansı’nın haber kaynağı hakkında fikir sahibi değilim. Ancak Dünya Miras Merkezi’ne dayanılarak verilen her haber gerçek dışıdır.” Haberin kaynağı? Ajans, haberini Paris’teki “diplomatik kaynaklar”a dayandırmaktaydı. Anadolu Ajansı Haber Yayın Daire Başkanı Ömer Dişbudak, konuyla ilgili soruma “Haber kaynağımızı vermek durumunda değiliz. Ancak Paris muhabirimiz bu konuda deneyimli bir isim ve haber kaynağına da çok güveniyor” cevabını verdi. Paris muhabiri Rahmi Gündüz de Daire Başkanını doğruladı: “Evet, kaynağıma güveniyorum. İstanbul’un ‘Tehlike Altındaki Dünya Mirası’ listesine kaydırılmayacağı, gerek kaynağımın verdiği bilgiler ve gerek kendi deneyimlerim sonucunda edindiğim bir izlenimdir. Beş yıldır bu konuda haber yapıyorum. Hatta artık bunun haber değeri dahi taşımadığını düşünüyordum. Dünya Miras Komitesi tarihinde, sadece iki varlık listeden çıkarıldı. Görüleceği üzere bu hiç de kolay bir karar değil. Ancak Türkiye basınında, İstanbul’un listeden çıkarılacağı yönünde haberin çıkması, bu haberi yapmama neden oldu. İstanbul’u listeden çıkarmayacaklarını size şimdiden söyleyebilirim. Yine uyarı verecekler. Bu benim yorumum.” Masada haber “yapmak” Rahmi Gündüz’e, haberin spotunu okuyarak “UNESCO, İstanbul’u ‘Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesine” almasının gündemde olmadığını bildirdi” şeklinde bir ifade kullanıp kullanmadığını sordum. Gündüz, haberin kısaltılması ve Haliç metro köprüsüyle ilgili detayların çıkarılmasıyla ilgili olarak editoryal masa ile bir sorun yaşadığını ancak spotta yer alan iddianın kendi kaleminden çıkmadığını söyledi: “UNESCO’nun bildiri yaptığı ifadesi bana ait değil. Eğer böyle ifade edilmiş ise, size katılırım. Hata yapılmıştır.” Anadolu Ajansı’nın editoryal masasında habere yapılan ek, kültür mirası haberleri konusunda oldukça cimri ve kondisyonu zayıf Türkiye basınını tuzağa düşürdü. Yukarıda örneklerini gördüğünüz başlıkları ve haberi teyit etmeden kullanmakta mahsur görmedi. UNESCO’nun, böylesine kritik bir konuda kendi ilkelerini çiğnediği, 181 ülkeyi temsil eden Dünya Miras Komitesi’nin iradesinin devralındığı konusunda bu nedenle, gazeteci şüpheciliğine bile gerek duymadı. Daha önce yaptığımız haber: İSTANBUL DÜNYA KÜLTÜR MİRASI LİSTESİNDEN ÇIKARILIYOR MU? http://www.habervesaire.com/haber/1891/

YORUMLAR: