.Vatandaşlık yasası AB normlarında
yeniden düzenlendi

Cumhurbaşkanı Gül, 'Türk Vatandaşlığı Kanunu'nu onayladı.
Artık askerlik yapmamak Türk vatandaşlığının kaybedilmesine
neden olmayacak. Yabancıya 5yıl ikamet şartı geldi.
CUMHURBAŞKANI ONAYLADI: İŞTE YENİ VATANDAŞLIK YASASI
Cumhurbaşkanlığı Basın Merkezinden yapılan yazılı
açıklamada, Cumhurbaşkanı Gül'ün kanunu yayımlanmak üzere
Başbakanlığı gönderdiği bildirildi.
Türk Vatandaşlığı Kanunu'na göre, doğumla kazanılan Türk
vatandaşlığı, soy bağı veya doğum yeri esasına göre
kendiliğinden kazanılacak. Türkiye içinde veya dışında Türk
vatandaşı evli anne ve babadan doğan çocuk, Türk vatandaşı
anne ve yabancı babadan evlilik dışında doğan çocuk Türk
vatandaşı sayılacak. Türk vatandaşı baba ve yabancı anneden
evlilik dışında doğan çocuk ise soy bağı kurulmasını
sağlayan esasların yerine getirilmesi halinde Türk
vatandaşlığını kazanacak.
Türkiye'de doğan, yabancı anne ve babasından dolayı doğumla
herhangi bir ülkenin vatandaşlığını kazanamayan çocuk,
doğumdan itibaren Türk vatandaşı olacak. Türkiye'de bulunmuş
çocuk, aksi sabit olmadıkça Türkiye'de doğmuş sayılacak.
Sonradan Türk vatandaşlığı, yetkili makam kararı, evlat
edinilme ya da seçme hakkının kullanılmasıyla kazanılacak.
Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen bir yabancı, kanunda
belirtilen şartları taşıması halinde, yetkili makam
kararıyla bu hakkı elde edebilecek. Ancak aranan şartları
taşımak, vatandaşlığın kazanılmasında kişiye mutlak bir hak
sağlamayacak. Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen
yabancılarda, kendi milli kanununa, vatansız ise Türk
kanunlarına göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak,
başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye'de kesintisiz 5 yıl
ikamet etmek, Türkiye'de yerleşmeye karar verdiğini
davranışlarıyla teyit etmek, genel sağlık bakımından
tehlikeli bir hastalığı bulunmamak, iyi ahlak sahibi olmak,
yeteri kadar Türkçe konuşabilmek, Türkiye'de kendisinin ve
bakmakla yükümlü olduğu kişilerin geçimini sağlayacak gelire
veya mesleğe sahip olmak, milli güvenlik ve kamu düzeni
bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartları
aranacak.
Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancılarda, ayrıca
mensup olduğu devlet vatandaşlığından çıkma şartı da
aranabilecek. Bu takdirin kullanılmasına ilişkin esasları,
Bakanlar Kurulu tespit edecek.
-SANAYİ TESİSLERİ GETİRENLERE VATANDAŞLIK-
Milli güvenlik ve kamu düzenine engel oluşturacak bir hali
bulunmamak şartıyla İçişleri Bakanlığının teklifi, Bakanlar
Kurulunun kararıyla Türkiye'ye sanayi tesisleri getiren,
bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal, sportif, kültürel,
sanatsal alanlarda olağanüstü hizmeti geçen ya da geçeceği
düşünülen ve ilgili bakanlıklarca haklarında gerekçeli
teklifte bulunulan kişiler, vatandaşlığa alınması zorunlu
görülen ile göçmen kabul edilenler, Türk vatandaşlığını
kazanabilecek.
Çıkma izni alarak Türk vatandaşlığını kaybedenler, ana veya
babalarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybedenlerden
kanunda belirtilen süre içinde seçme hakkını kullanmayan
kişiler, milli güvenlik açısından engel oluşturmayacak bir
hali bulunmamak şartıyla Türk vatandaşlığını, ikamet etme
süresine bakılmaksızın yeniden kazanabilecek.
YENİDEN VATANDAŞLIK
Vatana bağlılıkla bağdaşmayan eylemlerde bulunduğu için Türk
vatandaşlığı kaybettirilenler Bakanlar Kurulunca, seçme
hakkını kullanarak Türk vatandaşlığını kaybedenler İçişleri
Bakanlığı kararıyla milli güvenlik açısından engel bir
halinin bulunmaması ve Türkiye'de 3 yıl ikamet etmesi
şartıyla Türk vatandaşlığını yeniden kazanabilecek. Türk
vatandaşlığını kazanma talebinde bulunan bir yabancı,
başvuru için aranan ikamet süresi içinde toplam 6 ayı
geçmemek üzere Türkiye dışında bulunabilecek. Türkiye
dışında geçirilen süreler, ikamet süreleri içinde
değerlendirilecek.
Türk vatandaşıyla evlenmek, doğrudan Türk vatandaşlığını
kazandırmayacak. Ancak bir Türk vatandaşıyla en az 3 yıldan
beri evli olan ve evliliği süren yabancılar, Türk
vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilecek.
Başvuru sahiplerinde, aile birliği içinde yaşama, evlilik
birliğiyle bağdaşmayacak faaliyette bulunmama, milli
güvenlik ve kamu düzenine engel oluşturacak bir hali
bulunmama şartları aranacak. Başvurudan sonra Türk vatandaşı
eşin ölümü nedeniyle evliliğin sona ermesi halinde, evlilik
şartı aranmayacak.
EVLAT EDİNİLEN ÇOCUĞUN VATANDAŞLIĞI
Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancıların başvuru
için gerekli şartları taşıyıp taşımadıkları, illerde
oluşturulacak vatandaşlık başvuru inceleme komisyonunca
tespit edilecek.
Yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen
yabancılardan, başvuru için gerekli şartları taşıyanların
adına vatandaşlık dosyası düzenlenecek, karar verilmek üzere
Bakanlığa gönderilecek. Bakanlıkça yapılan inceleme ve
araştırma sonucunda, durumu uygun bulunanlar, Bakanlık
kararıyla Türk vatandaşlığını kazanabilecek.
Yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığının kazanılması,
eşin vatandaşlığında etkili olmayacak. Ana veya babanın Türk
vatandaşlığını kazandığı tarihte velayeti kendisinde bulunan
çocukları, diğer eşin oluruyla Türk vatandaşlığını
kazanacak. Muvafakat verilmemesi halinde ana veya babanın
meskeninin bulunduğu ülkedeki hakim kararına göre işlem
yapılacak.
Türk vatandaşınca evlat edinilen ergin olmayan kişi, milli
güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel oluşturacak bir
hali bulunmamak şartıyla Türk vatandaşlığını kazanabilecek.
Ana veya babalarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını
kaybeden çocuklar, ergin olmalarından itibaren 3 yıl içinde
seçme hakkını kullanarak Türk vatandaşı olabilecek.
Türk vatandaşlığını birlikte kazanan ana ve babanın
çocukları da Türk vatandaşlığını elde edebilecek.
TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAYBI
Türk vatandaşlığı, yetkili makam kararı veya seçme hakkıyla
kaybedilecek. Yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığının
kaybı, çıkma veya kaybettirme ya da vatandaşlığın iptali ile
gerçekleşecek.
Türk vatandaşlığından çıkmak için izin veya çıkma belgesi
isteyenlere, ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmaları,
yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmaları veya
kazanacağına ilişkin inandırıcı belirtilerin bulunması,
herhangi bir suç veya askerlik nedeniyle aranmamaları,
hakkında herhangi mali ve cezai tahdit bulunmamaları
şartıyla Bakanlıkça izin verilebilecek.
Eşlerden birinin çıkma izni alarak Türk vatandaşlığını
kaybetmesi, diğer eşin vatandaşlığını etkilemeyecek. Türk
vatandaşlığını kaybeden ana ya da babanın talebinin
bulunması ve diğer eşin de muvafakat etmesi halinde,
çocukları da kendileriyle birlikte Türk vatandaşlığını
kaybedecek. Muvafakat verilmemesi halinde hakim kararına
göre işlem yapılacak.
TÜRK VATANDAŞLIĞINI KAYBEDENLER
Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni alarak Türk
vatandaşlığını kaybedenler, milli güvenliğe ve kamu düzenine
ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla askerlik yapma
yükümlülüğü, seçme ve seçilme, kamu görevlerine girme ve
muafen araç veya ev eşyası ithal etme hakları dışında,
sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı kalmak ve
bu hakların kullanımında ilgili kanunlardaki hükümlere tabi
olmak şartıyla Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen
yararlanmaya devam edecek.
Yabancı bir devlette Türkiye'nin menfaatlerine uymayan
herhangi bir hizmette bulunup da bu görevi bırakmaları
kendilerine bildirilmesine rağmen bırakmayanlar, Türkiye ile
savaş halindeki bir devletin her türlü hizmetinde Bakanlar
Kurulunun izni olmaksızın kendi istekleriyle çalışmaya devam
edenler, izin almadan yabancı bir devlet hizmetinde gönüllü
olarak askerlik yapanlar, İçişleri Bakanlığının teklifi ve
Bakanlar Kurulu kararıyla vatandaşlığı kaybedecek.
Türk vatandaşlığını kazanma kararı, ilgilinin yalan beyanı
veya vatandaşlığı kazanmaya esas teşkil eden önemli konuları
gizlemesi sonucunda oluşmuşsa bu durum, kararı veren makam
tarafından iptal edilecek, karar, kişinin, Türk
vatandaşlığını kazanan eş ve çocuklar için de uygulanacak.
TÜRK VATANDAŞLIĞINDAN AYRILABİLECEKLER
Yasa, ergin olmalarından itibaren 3 yıl içinde Türk
vatandaşlığından ayrılabilecekleri şöyle sıralıyor:
''-Ana ya da babadan dolayı soy bağı nedeniyle doğumla Türk
vatandaşı olanlardan, yabancı ana veya babanın
vatandaşlığını doğumla veya sonradan kazananlar,
-Ana ya da babadan dolayı soy bağı nedeniyle Türk vatandaşı
olanlardan, doğum yeri esasına göre yabancı bir devlet
vatandaşlığını kazananlar,
-Evlat edinilme yoluyla Türk vatandaşlığını kazananlar,
-Doğum yeri esasına göre Türk vatandaşı oldukları halde,
sonradan yabancı ana veya babasının vatandaşlığını
kazananlar,
-Herhangi bir şekilde Türk vatandaşlığını kazanmış ana veya
babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazananlar.''
KKTC vatandaşları, Türk vatandaşı olmak istediklerini yazılı
olarak beyan ettikleri takdirde Türk vatandaşı olabilecek.
KENDİ İSTEĞİYLE VATANDAŞLIK KAZANANLAR
İzin almadan kendi istekleriyle yabancı bir devlet
vatandaşlığını kazananlar, yurt dışında bulunup da muvazzaf
askerlik görevini yapmak veya Türkiye'de savaş ilanı
üzerine, yurt dışında bulunup da yurt savunmasına katılmak
için yetkili kılınan makamlarca usulen yapılacak çağrıya,
mazeretsiz 3 ay içinde uymayanlar, sevk sırasında veya
kıtalarına katıldıktan sonra yurt dışına kaçıp kanuni süre
içinde dönmeyenler, milli güvenlik bakımından engel
oluşturacak bir hali bulunmamak kaydıyla Türkiye'de ikamet
etme şartı aranmaksızın Bakanlar Kurulu kararıyla yeniden
Türk vatandaşlığına alınabilecek.
Silahlı kuvvetler mensupları ile askerlik görevini yapmakta
olanlardan görev, izin, hava değişimi veya tedavi için yurt
dışında bulunup da süresi bittiği halde mazeretsiz olarak 3
ay içinde geri dönmeyenler de bu hükümden yararlanacak.
Böylece askerlik görevini yapmayanlar ile izin almadan
yabancı bir ülke vatandaşlığına geçenlerin Türk
vatandaşlığının kaybettirilmesi uygulamasına son verilecek.
İkamet süresi, Türk soylu yabancılar için 31 Aralık 2010
tarihine kadar 2 yıl olarak uygulanacak. |