2015 yılı İBB Faaliyet Raporu hakkında
CHPli Akmugan İBBnin 2015 Yılı Faaliyetlerini kürsüden rakamlarla değerlendirerek İBBnin ve Topbaşın eksi karnesini gözler önüne serdi.
İBB Başkanı Kadir Topbaş’ın da hazır bulunduğu Meclis Toplantısında kişisel değerlendirmede bulunan Yeminli Mali Müşavir ve Bağımsız Denetçi-CHP İBB Meclis Üyesi Abdülhadi Akmugan Meclis Kürsüsünde 2015 yılı İBB Faaliyet Raporunu değerlendirdi.
Bir ara Başkan Kadir Topbaş’a doğru yönelen Akmugan şu cümleleri sarf etti; “2014 Yılında yapılan Sermaye Yatırım tutarı 7.553.897.221 Tl’dir. Bu rakam tüm gider bütçesinin %60,5’i demektir. 2015 Yılında ise o tutarın biraz daha artması gerekirken tam tersine 5.170.173.604 Tl’ye gerileyerek gider bütçesinin %46,2 si oranında gerçekleşmiştir. Kısacası Üzerinde konuştuğumuz 2015 yılı faaliyetleriniz tam anlamıyla başarısızlıkla sonuçlanmıştır bu yüzden en kısa zamanda bir öz eleştiri yapmanızı öneririm, zira öz eleştiri yapmak da bir tür erdemdir”
İstanbul Büyükşehir Belediyesinin (İBB) 2016 yılı Nisan ayı Meclis toplantılarında İBB 2015 yılı Faaliyet Raporunu Başkan Kadir Topbaş meclise sundu. İBB’nin 2015 yılı Faaliyet Raporu üzerine kişisel görüşlerini Meclis Üyeleri ile paylaşan Başakşehir Belediyesi ve İBB Meclisi CHP Üyesi YMM Abdülhadi Akmugan İBB'nin 2015 yılı faaliyetlerini değerlendirerek öneri ve eleştirilerini Meclis kürsüsündeki konuşmasında dile getirdi.
2015 Faaliyet Raporu CHP Grubunun ret, AKP Grubunun ise evet oyları nedeniyle oy çokluğuyla kabul edildi. İBB Başkanı Kadir Topbaş’ın da hazır bulunduğu İBB’nin 2015 faaliyet raporunun görüşüldüğü İBB Meclis Toplantısında Başkan Topbaş’dan sonra kürsüye çıkan CHP’li Abdülhadi Akmugan’ın konuşma metni şöyle;
Sayın başkan ve değerli Meclis üyeleri konuşmama başlamadan önce hepinizi saygılarımla selamlarken, yeni seçilen tüm arkadaşlara başarılar diliyorum. 2015 Yılı İBB Faaliyet Raporu üzerinde şahsım adına söz almış bulunmaktayım. Sayın TOPBAŞ bu gün hamaset ile değil ama rakamlarla 2015 yılı faaliyetlerinizi hem 2015 yılının kendi içinde hem de 2014 yılı sonuçları ile değerlendirmeye çalışacağım. Daha sonra başarılı olup olmadığınıza siz kendiniz karar verirsiniz. Şayet zamanım yeterse faaliyet raporunda çok az yer verdiğiniz İç Kontrol ve İç Denetimin sistemlerinin İBB de uygulanıp uygulanmadığı konusunu da irdelemeye çalışacağım.
Belediyemizin 2015 yılı gelir bütçesi 9 milyar 850 milyon TL olarak tahmin edilmiş, ancak Finansmanın Ekonomik Sınıflandırması Cetvelinde yer aldığı gibi 2 milyar 400 milyon TL de borçlanma öngörüldüğü için toplamda 12 milyar 250 milyon Tl olarak planlanmıştır.
Buna karşılık yine büyük bölümü yatırım harcamalarından oluşan gider bütçemiz de bütçe denkliği ilkesi gereği 12 milyar 250 milyon TL olarak hedeflenmiştir. Ancak 2015 yılı sonu itibariyle gelir gerçekleşmesi 10 milyar 514 milyon 526 bin TL gider gerçekleşmesi ise 11 milyar 179 milyon 609 bin TL’de kalmıştır.
Oranlama yaptığımızda; (12.250.000000-10.514.526.248) /10.514.526.248= 0,17 gibi bir sonuç çıkıyor. Bu sonuç ise gelir bütçenizin % 17 oranında sapma gösterdiği anlamına geliyor. Gerçekleşen gider bütçesinde ise yine % 8 oranında sapma meydana gelmiştir ki bu oran da yüksek bir sapma anlamına geliyor.
Ama bundan da daha büyük sorun var ki o da: gelir ve gider kaynaklarının elde edilmesi ve harcanması kalemlerinde ortaya çıkıyor. 2015 yıl sonu bütçe uygulama sonuçlarına baktığımızda bütçedeki sermaye giderleri hem tutar, hem de oran olarak epeyce azalmış bulunmaktadır.
Bu konuda büyük bir terslik olduğunu görüyoruz. Şöyle ki: kişi ve kurumlardan yani merkezi hükumetten tahmini bütçe için istediğiniz para 7.452.600.000 Tl olduğu halde size gönderilen para 8.239.568.468 Tl olmuştur (ki oran toplam bütçe içersinde %78,4 gibi çok büyük bir rakama isabet etmektedir) Yatırım bütçesi ise tam tersine tahmini bütçede yazılandan daha az tutarda gerçekleşmiştir.
Yani planladığınız Sermaye yatırım tutarı 6.120.075.019 Tl iken, gerçekleşen Sermaye yatırımı; sadece 5.170.173.604 Tl de kalmıştır (ki bu rakamın da toplam bütçe içerisinde ki oranın sadece %46,2 gibi düşük bir orana isabet etmektedir)
Sayın TOPBAŞ, şimdi bir Yeminli Mali Müşavir ve Bağımsız Denetçi olarak size soruyorum; tek başına bu durum bile büyük bir başarısızlık anlamına gelmiyor mu? 2014 yılında bile kişi ve kurumlardan yani merkezi hükumetten gelen para tutarı 7.200.411.610 Tl olduğu halde (kaldı ki bu oran toplam bütçe içerisinde % 58,7 oranı gibi 2015 yılına nazaran daha küçük bir rakamdır) 2014 yılında gerçekleşen yatırım 7.553.897.221Tl ve Yatırım Bütçesinin 60,5% gibi daha yüksek bir tutar ve oranda gerçekleşmiştir. Bunun anlamı şudur: 2014 Yatırım tutarı 2015 yılı yatırımlarından daha yüksek tutar ve oranda gerçekleşmiştir.
Sayın TOPBAŞ. Bana göre bu başarısızlığınızın en büyük nedenlerinden birisi de; İç Kontrol sisteminin İBB de uygulanmamasıdır. Faaliyet raporunun sadece 29.sayfasında birkaç satır olarak yer verdiğiniz İç Kontrol ve İç Denetim kavramlarından hoşlanmadığınız açıktır. Ayrıca İBB bünyesinde kurulu olan tüm komisyonlar beşer kişiden oluştuğu halde Denetim Komisyonu gibi çok önemli bir komisyonun CHP grubunun tüm uyarılarına rağmen sadece üç kişi ile sınırlandırılması sizin tabiriniz ile: ”MANİDAR” bir durumdur. Bu durumun ise tek bir açıklaması var; “o da denetlenmek istememenizdir”
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanuna paralel olarak 832 Sayılı Sayıştay kanununda da bazı düzenlemelerin yapılması öngörüldüğü halde bu düzenlemeler bir türlü iktidar tarafından yapılmadı. Hâlbuki 5018 sayılı Kanunun 55’inci maddesi İç Kontrolün amacını; -“Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini, -Kamu İdarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini, -Her türlü mali karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, -Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini, -Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını sağlamak” olarak tanımlamaktadır. Ama ne yazık ki Sayın Başkan; bu yazılanlar sadece sözde kalmıştır. Öyle olmasaydı İç Kontrolden sorumlu olan biriminiz sizi uyarır ve yönlendirirdi.
Sayın başkan ve saygıdeğer Meclis Üyeleri sonuç olarak; üzerinde konuştuğumuz 2015 yılı faaliyetleriniz tam anlamıyla başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Bence Sayın Kadir TOPBAŞ en kısa zamanda bir öz eleştiri yapmalıdır, zira öz eleştiri yapmak da bir tür erdemdir. Beni dinlediğiniz iç teşekkür eder saygılarımı sunarım.
Abdülhadi Akmugan/İBB Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi