MUHTEŞEM MABET, DİVRİĞİ ULU CAMİ

Orta sahnın, içeri girildiğinde ikinci bölümü de dört uçlu bir yıldız biçiminde şekillendirilmiştir. Bunlardan sonraki üçüncü bölüm ise yapının dam hizasını aşan yüksek bir kubbeye sahiptir. Bu bölümün üstünde evvelce bir aydınlık feneri bulunduğuna ve bölümün ortasında da, Bursa Ulucamide olduğu gibi, avlu geleneğini yaşatan bir şadırvanın bulunduğuna ihtimal vermek yerinde olur. Herhalde bu fener ile şadırvan eski tamirlerde ortadan kalkmıştır. Mihrabın bulunduğu bölümün diğerlerinden farklılığım belli eden işareti konsollara oturan kaburgalarla iç düzeyine dalgalı bir biçim verilmiş süslü ve yüksek bir kubbe ile örtülü oluşudur. Bu «maksure» kubbesinin bütün yapı kompleksi içindeki önemi, dıştan da binanın bütününe hâkim dilimli sivri bir taş külahla örtülmek suretiyle de ayrıca belirtilmiştir. Bu sivri külah, bu unsura adeta bir türbe görüntüsü verir. Mihrabda da taş süsleme varsa da buradaki kalın ve geniş profilli çerçeve, bu önemli unsuru zarif olmaktan uzaklaştırmıştı. Yanındaki Tiflisli İbrahim oğlu Ahmet adında bir ustanın eseri olan ahşap, geçmeli yıldız motifli ve âyet yazılı minber ise bu tür eserlerin işçilik ve süslemesinin seçkin güzelliği bakımından şaheserlerinden sayılmaktadır. Taş işlemeciliği bakımından gösterilen itina ve harcanan emek ağaç işçiliğinde de vardır. Kuzey ve Batı kapılarının kanatları,Gabriel’in eserindeki resimlemen anlaşıldığına göre geçmeli tahta panolardan meydana gelmişti. Bunlardan “Kuzeydekiler kare bir göbek etrafında düzenlenmiş, batıdakilerin ise alt ve üstleri kare, orta bölümleri ise yıldız biçiminde idi. Çok harap durumda günümüze kadar gelebilmiş bir kaç pencere kanadının herbirinde de ayrı ve zengin bir süsleme düzeninin varlığı kendisini belli etmektedir.