MUHTEŞEM MABET, DİVRİĞİ ULU CAMİ

Caminin Güney tarafında olan Darüşşifa ise kitabesinden anlaşıldığına göre, H.626 (M.1228) yılı başında Erzincan emiri Fahreddin Behram Şah’ın kızı Turan Melik Hanım tarafından yaptırılmıştır. Turan Melik’in, Mengücek oğlu Ahmed Bey ile ilgisi aydınlığa çıkmamakla beraber, onun karısı olduğu rivayet edilir. Haşmetli ve zengin bir süsleme ile kaplanmış bir cümle kapısının içeri geçit verdiği Darüşşifa tamamen Orta-Asya Türk yapı geleneğine bağlı dört eyvanlı ortası avlulu tipte bir yapıdır. Orta avlu dört payeye yaslanan kemerlere oturan bir örtü ile kapatılmış ise de bunun ortası, avlu geleneğinin hatırası olarak açık bırakılmıştır. Altında, yapının tam ortasında bir şadırvanın bulunması gerekir. Zamanla, yapının tonozlarında büyük tahripler olmuş ve bunlar büyük ölçüde yıkıldıklarından, boşluklar ahşap çatı yapılmak suretiyle kapatılmıştır. Darüşşifanın iç mimarisinin ince bir zevkle bezenmiş olduğu dikkati çeker. Nitekim içerideki dört payeden ikisinin yuvarlak gövdeleri, birbirinden değişik olan geçme motifi ile süslendiği ve diğer ikisinin başlıklarının alışılmamış bir süslemeye sahip oldukları gibi, büyük eyvan kemerinde de iki süs frizinin bulunduğu görülür. Giriş eyvanının sağındaki bir merdiven, üst kat odalarına çıkışı sağlar. Batıda büyük eyvan vardır. Bunun örtüsü çok zengin profilli bir yıldız biçiminde şekillendirilmiştir. Tonozun tam ortasında ise taşlar bir merkezden spiral şekilde dönerek açılan daireler halinde sıralanmıştır. Büyük eyvanın Kuzey tarafındaki kubbeli oda ise bir türbe olarak düşünülmüştür. Sandukalar lacivert, mavi, beyaz çiniler ile kaplanmıştır. Başka benzerlerinde de olduğu üzere türbenin kubbesinin sivri külah biçiminde bir kılıf içinde olması gerektiği düşünülerek, son tamirde bu külah tamamen yeniden yapılmıştır.