YSK kararları Uygulanmıyor
Ülkemizde Hukuk bu kadar siyasallaşmamıştı, İktidar kendi yaptığı kanunlara uymuyor, Demokratik bir seçimde, Kuralları koyan hükumet üyeleri kendileri aleyhine yapılacak sözleri tercihleri yasadışı ilan ediyor. Bu kişileri terörist olarak ifade ediyor Referandumda Evet gelirse herşey düzelecek, Hayır olursa bütün felaketler başlayacak diyebiliyor
Aşağıda bu hükümet döneminde yapılmış kanunlar, hükümetin seçtiği/atadığı kamu kurumlarının bu kanunların nasıl uygulanacağına dait alınan resmi kararlar var.
Bunların hepsi Akp iktidarı tarafından ihlal ediliyor, Soru soran yok
YABANCILAR KANUNUMUZU HATIRLATIYOR
Yurtdışında ve temsilciliklerimizde, gümrük kapılarında siyasi partilerin propaganda yasaklarıyla ilgili kanuna dayanarak YSK'nın 17 Şubat 2017 tarihinde 2017 tarihli seçimlerle ilgili yasakları da belirleyen 109 sayılı kararında, yasanın 94. maddesi hatırlatıldı. O kararda da şöyle denildi:
“Halk oylaması süresince yurtdışında ve gümrük kapılarında her türlü propaganda yasaktır.”
Yasak ama uyulmak istenmeyen bir yasak…
YSK'nın CHP Temsilcisi Avukat Mehmet Hadimi Yakupoğlu'na yasakların yaptırımının olup olmadığını sordum. Şunları söyledi:
“Yurtdışı propaganda seçim yasağı, 2008 yılından beri yürürlüktedir ve yurtdışında yapılan son 3 seçimde uygulandı. Ancak kanunda bu yasağa uyulmadığı takdirde ne yapılacağı ve kimin denetleyeceği düzenlenmemiş. Bu sebeple kanunen var olan yasak ve uyulması zorunlu olan YSK kararları, yok hükmünde. Oysa, başta Almanya olmak üzere diğer Avrupa ülkeleri, Türkiye'nin bu yasağı neden uygulamadığını her zaman soruyor.”
“Evet”, “Hayır” öyle bir gerilim yaratmış ki, siyasetçilerimiz kendi getirdikleri yasaları, o yasayla getirilen yasakları bile unutmuş. Başkalarını suçlamadan önce yasalarımızı bir kez daha okuyalım…
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 109
- K A R A R -
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 175. maddesinin dördüncü fıkrasında; “Meclisce üye tam sayısının beşte üçü ile veya üçte ikisinden az oyla kabul edilen Anayasa değişikliği hakkındaki Kanun, Cumhurbaşkanı tarafından Meclise iade edilmediği takdirde halkoyuna sunulmak üzere Resmî Gazetede yayımlanır.” hükmü yer almaktadır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca 21/01/2017 tarihinde kabul edilen 6771 sayılı “Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” Resmî Gazete’nin 11 Şubat 2017 tarih ve 29976 sayılı nüshasında yayımlanmıştır.
3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanunun 2. maddesinde; “Anayasa değişikliğinin halkoylaması, ilgili Anayasa değişikliği Kanununun Resmi Gazetede yayımını takip eden altmışıncı günden sonraki ilk pazar günü yapılır.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümler çerçevesinde, Yüksek Seçim Kurulunun 11 Şubat 2017 tarih ve 74 sayılı kararı ile Anayasa Değişikliği Halkoylamasının 16 Nisan 2017 Pazar günü yapılması karar altına alınmıştır.
Anayasa değişikliklerinin halkoylamasına sunulmasında, propaganda döneminin başlangıç tarihinden bitimine kadar uyulması gereken usul ve esaslar hakkında hazırlanan karar taslağı Kurulumuza sunulmuş olmakla konu incelenerek,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Anayasanın 79. maddesinde; seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetilmesi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma, seçim süresince ve seçimden sonra seçim konuları ile ilgili bütün yolsuzlukları, şikâyet ve itirazları inceleme ve kesin karara bağlama görev ve yetkisinin Yüksek Seçim Kuruluna ait olduğu, diğer seçim kurullarının görev ve yetkilerinin de kanunla düzenleneceği,
Anılan maddenin son fıkrasında ise; Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların halkoyuna sunulması işlemlerinin genel yönetim ve denetiminin de milletvekili seçimlerinde uygulanan hükümlere göre olacağı,
düzenlemesine yer verilmiştir.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 1. maddesinde; Özel kanunlarına göre yapılacak milletvekili, il genel meclisi üyeliği, belediye başkanlığı, belediye meclisi üyeliği, muhtarlık, ihtiyar meclisi üyeliği, ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde ve Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların halkoyuna sunulmasında bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı,
3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanunun 1. maddesinde; Anayasa gereğince yapılacak olan halkoylamasında bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin tatbik edileceği,
Aynı Kanunun 3. maddesinde ise; Yüksek Seçim Kurulunun, Anayasa değişikliklerinin halkoyuna sunulması için bütün tedbirleri alıp hazırlıkları yapması, halkoylamasının sağlıklı ve düzenli bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla gerekli ilke kararlarını almaya yetkili olduğu,
öngörülmüştür.
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 109
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 60.
maddesinin onuncu fıkrasında, şehir dışında karayolu kenarında bulunan sabit ilân ve reklam
yerlerini, aynı maddede gösterilen usul ve esaslarla belirleyip tahsis etme yetkisi il seçim
kurullarına verilmiş olup, il seçim kurullarının bu yetkilerini gerektiğinde yetkili ilçe seçim
kurullarına devredilebilecekleri belirtilmiştir.
298 sayılı Kanunun 20. maddesiyle de, ilçe çevresinde seçimin düzenle yürütülmesini
sağlamak için gereken bütün tedbirleri alma yetki ve görevi ilçe seçim kurullarına verilmiştir.
Yukarıda değinilen mevzuat hükümlerine göre belirlenen halkoylamasının başlangıç
tarihi ile birlikte halkoylaması işlemleri ve halkoylaması süreci işlemeye başladığından, oy
verme gününe kadar olan bu süreçte ilgililerce uyulması gereken propaganda usul ve
esaslarının belirlenmesi zorunluluk arz etmektedir.
3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanunun 5.
maddesinin (a) fıkrasında; propaganda serbestliği ve süresinin, oy verme gününden önceki
yedinci gün olduğu belirtilmiş, ayrıca bu serbestlik ve süreye getirilen sınırlamalar da yine
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 49 ila 66.
maddeleri arasında düzenlenmiştir. Anılan düzenlemede oy verme gününden önceki yedi gün
içinde açık ve kapalı yerler ile hoparlörle propagandalara ilişkin ilçe seçim kurullarının
görevleri gösterilmiştir. Aynı Kanunun 60. maddesiyle, duvar ilânı, afiş, flama, bayrak gibi
propaganda araçlarının nerelere asılacağı ve sabit reklam panolarından (Bilboardlar) siyasi
partilerin yararlanma sırasını belirleme görevi de ilçe seçim kurullarına verilmiştir.
Açıklanan bu düzenlemelere göre, halkoylaması sürecinde uygulanacak propaganda
usul ve esaslarının kamuoyuna duyurulması gerekmektedir.
S O N U Ç:
Yukarıda yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri çerçevesinde; halkoylaması
sürecinde propaganda serbestliği ve süresi ile uyulması gereken usul ve esaslar aşağıda
açıklandığı biçimde düzenlenmiştir.
I- HALKOYLAMASININ BAŞLANGIÇ TARİHİNDEN İTİBAREN (16 Şubat
2017);
A) Açık yerlerde propaganda; (16 Şubat 2017) - (15 Nisan 2017)
a) Halkoylamasında, genel yollar üzerinde, mabetlerde, kamu hizmeti görülen bina ve
tesisler ile ilçe seçim kurullarınca gösterileceklerden başka meydanlarda toplu olarak sözlü
propaganda yapılmasının yasak olduğuna (298/50-1),
b) İlçe seçim kurullarınca, gidiş-gelişi bozmayacak ve pazarların kurulmasına engel
olmayacak surette toplantıların genel olarak yapıldığı ve varsa elektrik tesisatı olan yerleri
seçmek suretiyle hangi meydanlarda toplu olarak sözlü propaganda yapılabileceğinin tespit
edilmesine (298/50-2),
İlçe seçim kurulunca, o seçim çevresi içindeki miting alanlarının 24 Mart 2017 Cuma
gününe kadar belirlenerek, siyasi partilere ilçe seçim kurullarında ilan edilerek
duyurulmasına, siyasi partilerin, duyurudan itibaren üç gün içinde (en geç 27 Mart 2017
Pazartesi ) yararlanmak istedikleri miting alanlarını ve tarihini yazılı olarak ilçe seçim
kuruluna iletmelerinin ve ilçe seçim kurullarınca da en geç 28 Mart 2017 Salı günü siyasi
partilerin yararlanacakları miting alanlarının ve tarihinin belirlenmesi gerektiğine,
Birden fazla siyasi partinin sözlü propaganda yapmak için müracaatı üzerine, ilçe
seçim kurullarınca toplantı, meydan, gün, sıra ve saatlerinin 28 Mart 2017 Salı günü saat
11.00'de ad çekme ile belirlenip ilgililerine tebliğ edilmesine, (298/50-3),
- 2 -
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 109
Belirlenen miting alanına aynı gün ve saatlerde sözlü propaganda için birden fazla
siyasi parti tarafından başvurulması halinde propaganda süresinin en az 2 (iki) saat olarak
belirlenmesine, birbirini takip eden propagandalar arasında en az 2 (iki) saatlik ara
bırakılmasına, başvuran siyasi partiler arasında anlaşma sağlanamadığı takdirde, propaganda
sırasının ad çekme suretiyle tespitine,
Bir ilçede birden fazla miting alanının belirlenmesi durumunda, siyasi partilerden
birden fazla alanda aynı gün için miting yapma isteminde bulunmaları halinde sadece bir
miting alanının tahsis edileceğine,
Siyasi partiler arasında anlaşma olması durumunda, propaganda gün ve saatlerinin
diğer siyasi partilerin muvafakati aranmaksızın değiştirilebileceğine,
c) Oy verme gününden önceki yedinci gün olan 9 Nisan 2017 Pazar günü
sabahından, oy verme gününden önceki 15 Nisan 2017 Cumartesi günü saat 18.00’e kadar
olan propaganda süresinde, denetim ve gözetim yetkisinin ilçe seçim kurullarında, diğer
zamanlarda ise, yetkinin mahallin en büyük mülki amirinde olduğuna,
d) Açık yerlerde, güneşin batmasını müteakip ikinci saatin sonundan, güneşin
doğmasına kadar toplu olarak sözlü propaganda yapılamayacağına (298/50-4),
e) Fakültelerin, öğrenci yurtlarının, teknik ve idari birimlerinin bulunduğu etrafı kapalı
ve giriş çıkışların kontrollü yapıldığı Üniversitelerin Kampüslerindeki tüm açık ve kapalı
alanların öğrenciler ve personel tarafından ortak alan olarak tamamen kamu hizmeti için
kullanıldığı dikkate alınarak, 298 sayılı Kanunun 50. maddesinin ilk fıkrası, 51. maddesinin
son fıkrası, 2547 sayılı Kanunun 59. maddesinin son fıkrası gereğince, seçim propagandası ve
seçim toplantısı yapılamayacağına,
f) Yurt dışında açık yerlerde ve gümrük kapılarında sözlü propaganda
yapılamayacağına (298/94/A-son, 94/E-6).
B) Kapalı yerlerde propaganda; (16 Şubat 2017) - (15 Nisan 2017)
a) Siyasi partiler adına kapalı yer toplantısı yapılabileceğine (298/51-1),
Kapalı yerden anlaşılması gerekenin; temeli ve çatısı olan, dört tarafı kapalı yapılar
olduğuna, üstü kapalı olduğu halde dört tarafı kapalı olmayan yerlerin kapalı yer
sayılamayacağına,
Kapalı yer toplantısı yapmak isteyenlerin, üç kişilik bir heyet kurmak suretiyle en
yakın zabıta amir veya memuruna haber vermeleri gerektiğine,
Köylerde, muhtara veya vekiline haber verilmesinin yeterli olduğuna (298/51-2),
Heyetin, toplantının düzenini sağlamak, kanunlara karşı hareketleri, edep törelerine
aykırı veya suç işlemeye kışkırtıcı mahiyet taşıyan söz veya fiilleri önlemekle görevli
bulunduğuna (298/51-3),
Yukarıdaki kurala aykırı bir durum baş gösterdiğinde, heyetin, bunu önlemeye
çalışarak, gerekirse zabıtayı çağırması gerektiğine (298/51-4),
Heyetin, toplantıda hazır bulunanlardan söz alacak olanları tayin ve tahdit
edebileceğine (298/51-5),
Bu toplantılarda yapılacak konuşmaların, 298 sayılı Kanunun hoparlörle propaganda
esaslarını düzenleyen 56. maddesi hükmü saklı kalmak üzere, güneşin batmasını müteakip
ikinci saatin sonuna kadar hoparlörle binanın dışındaki alanlara da verilebileceğine (298/51-6,
56-1, 50-son),
Kapalı yer toplantılarına, toplantıyı idare eden heyetin isteği veya yetkili seçim
kurullarının kararı olmadıkça, zabıta amir ve memurları, muhtar ve ihtiyar
meclislerinin/heyetlerinin, hiçbir surette müdahale edemeyeceklerine (298/51-7).
- 3 -
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 109
b) Mabetlerde, okullarda, kışla, karargâh, ordugâh gibi, askeri bina ve tesislerle askeri
mahfillerde ve kamu hizmeti görülen diğer yerlerde, kapalı yer toplantısı yapılamayacağına
(298/51-son).
c) Yurt dışında ve gümrük kapılarında kapalı yerlerde propaganda yapılamayacağına
(298/94/A-son, 94/E-6).
C) Seçim büroları; (16 Şubat 2017) - (15 Nisan 2017)
a) Halkoylamasının başlangıç tarihinden (16 Şubat 2017) itibaren (seçime
katılma yeterliğine sahip olduğu ilan edilen) siyasi partilerin propaganda çalışmalarını
yürütmek üzere seçim büroları açabileceklerine,
Ticari faaliyeti devam eden iş yerlerinin aynı zamanda seçim bürosu olarak
kullanılamayacağına,
Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri ve bunlara bağlı kuruluşlara, Devletin ve diğer
kamu tüzel kişilerinin doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak katıldığı teşebbüs ve
ortaklıklara, özel gelir kaynakları ve özel imkânları kanunla sağlanmış kamu yararına çalışan
derneklere ve Devletten yardım sağlayan ve vergi muafiyeti olan vakıflara, kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşları ile üretici birlikleri, kooperatif birlikleri, bankalar ve
sendikalara ait bina ve tesislerin, seçim bürosu amacıyla kullanılamayacağına (298/51/A-1),
Seçim bürosunun; siyasi partilerin il veya ilçe başkanlıkları büronun adresini ve en az bir sorumlusunun kimlik ve iletişim bilgilerini içeren bildirimi halkoylamasının başlangıç tarihi olan 16 Şubat 2017 gününden, propaganda serbestliğinin başlangıç tarihinden önceki 8 Nisan 2017 Cumartesi gününe kadar mahallin en büyük mülki amirine, propaganda serbestliği süresinin başlamasından (9 Nisan 2017 Pazar) sonra ise, ilçe seçim kuruluna verilmesiyle açılmış sayılacağına, bildirim suretiyle açılan seçim bürolarının listesinin, mahallin en büyük mülki amiri tarafından ilçe seçim kurullarına gönderilmesi gerektiğine
(298/51/A-2),
5490 sayılı Kanunun 48 ve 49. maddelerinde açıklandığı üzere, gerçek ve tüzel
kişilerin iş ve işlemlerinde ulusal adres veri tabanı ile MERNİS veri tabanı ilişkilendirilmiş
adres bildirmekle yükümlü olmalarının gerekmesi, diğer taraftan seçim bürosunun adresi ile
en az bir sorumlusunun kimlik ve iletişim bilgilerini içeren bildirimin verilmesi zorunluluğu
karşısında, 5490 sayılı Kanun çerçevesinde adres bilgilerinin oluşmayacak olması nedeniyle
çadır, karavan, seyyar veya sabit baraka, tır dorsesi, sabit otobüs ve kamyon kasası vb.
yerlerin seçim bürosu olarak kullanılamayacağına,
Açılma şartlarını taşımayan seçim bürolarının ilgilisine, bu eksikliklerin
tamamlanması için üç günlük süre verileceğine, bu süreye uyulmaması halinde büroların,
şartları tamamlanıncaya kadar mülki amirlerce kapatılacaklarına (298/51/A-3),
Propaganda serbestliği döneminde ilçe seçim kurullarına yapılan başvurularda,
eksiklikler tamamlanmaz ise, ilçe seçim kurulunun, seçim bürosunun kapatılması yolundaki
bildirimi üzerine, bu işlemin mülki amirlerce yerine getirilmesine.
b) Diğer halkoylaması faaliyetleri saklı kalmak üzere, seçim bürolarında görüntülü ve
sesli propaganda yapılabileceğine, ancak seçim bürolarında yapılacak sesli yayınlarda, 2872
sayılı Çevre Kanunu'nun gürültü ile ilgili hükümlerine uyulması gerektiğine (298/51/A-4).
c) Seçim bürolarının, saat 09.00'dan 23.00'e kadar halka açık faaliyette
bulunabileceklerine (298/51/A-son).
d) Seçim bürolarındaki ilân ve reklam malzemelerinin 15 Nisan 2017 Cumartesi
günü en geç saat 18.00'de kaldırılacağına, seçim bürolarının faaliyetlerinin de bu tarih ve
saatte son bulacağına.
- 4 -
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No :109
D) Basın iletişim araçları ve internette propaganda; (16 Şubat 2017) - (15 Nisan
2017)
Siyasi Partilerin halkoylamasının başlangıç günü olan 16 Şubat 2017 Perşembe
gününden, oy verme günü öncesi 15 Nisan 2017 Cumartesi günü saat 18.00’e kadar;
a) Yazılı basında; ilân ve reklam yoluyla veya internet sitesi açarak; sözlü, yazılı ve
görüntülü propaganda yapabileceklerine (298/55/B-1),
Ancak yurt dışında yayımlanan yazılı basında ilân ve reklam yoluyla yazılı veya
görüntülü propaganda yapılamayacağına (298/94/A-son, 94/E-6),
b) Vatandaşların elektronik posta adreslerine, taşınabilir ya da sabit telefonlarına
görüntülü, sesli veya yazılı mesaj göndermek suretiyle propaganda yapılmasının yasak
olduğuna (298/55/B-2),
Ancak siyasi partilerin kendi üyelerine sesli, görüntülü veya yazılı mesajları her
zaman gönderebileceklerine (298/55/B-2).
c) Oy verme gününden önceki yedi gün içinde; (9 Nisan 2017) - (15 Nisan 2017
Cumartesi günü saat 18.00'e kadar)
Yazılı, sözlü ve görsel basın ve yayın araçları ile
Kamuoyu araştırmaları,
Anketler,
Tahminler,
Bilgi ve iletişim telefonları yoluyla mini referandum,
gibi adlarla, vatandaşın oyunu etkileyecek biçimde yayın ve herhangi bir surette
dağıtımının yapılmasının yasak olduğuna,
Bu sürenin dışında yurt içinde yapılacak kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler ve
mini referandum gibi yayınlarda; tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerine
uyulmasında zorunluluk bulunduğuna,
Ancak yurt dışında ve gümrük kapılarında hiçbir şekilde kamuoyu araştırmaları,
anketler, tahminler ve mini referandum gibi yayınların yapılamayacağına (298/94/A-son,
94/E-6),
Tarafsızlıktan kastedilen amacın, tek yönlü ve taraf tutan yayınların yapılmamasını,
siyasi partiler arasında fırsat eşitliğinin gözetilmesini, yayınların doğru, gerçek olgu ve
esaslara dayandırılmasını sağlamak olduğuna,
Kamuoyu araştırmaları ve anketlerin yayınlanması sırasında, araştırmanın hangi
kuruluş tarafından yapıldığının, denek sayısının, araştırmanın kim tarafından finanse
edildiğinin mutlaka açıklanması gerektiğine, herhangi bir yayın kuruluşundan yapılan ve
yukarıdaki bilgileri içermeyen alıntıya dayanılarak yapılan yayınların da bu kapsamda
değerlendirileceğine (298/55/B-3),
Yukarıda açıklanan kurallara aykırılığın tespiti halinde; keyfiyetin ilgisi itibariyle
Cumhuriyet başsavcılıklarına, Radyo Televizyon Üst Kuruluna, Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumu Başkanlığına ve Erişim Sağlayıcıları Birliğine bildirilmesi gerektiğine.
E) Hoparlörle propaganda;
a) Halkoylamasının başlangıcı olan 16 Şubat 2017 Perşembe gününden, seçim
propagandasının sona erdiği 15 Nisan 2017 Cumartesi günü saat 18.00’e kadar, halkın
huzur ve rahatını bozmamak ve açık yerlerde güneşin batmasını müteakip ikinci saatin sonuna
kadar hoparlörle propagandanın serbest olduğuna (298/50-son),
- 5 -
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 109
Ancak; başka bir parti adına açık ya da kapalı yer toplantısı yapılan saatlerde, bu
toplantıların yapıldığı yer ve binalardan işitilecek ve bu toplantıları rahatsız edecek biçimde
hoparlörle propaganda yapılamayacağına (298/56-1),
b) İlçe seçim kurullarının, kendiliğinden veya siyasi partilerin istekleri üzerine
mahallin özelliklerini göz önünde tutarak hoparlörle yayının yerini, zamanını, süresini ve
diğer şartlarını tespite yetkili olduklarına (298/56-2),
Siyasi partilerin istemeleri halinde, ilçe seçim kurulunun düzenleyeceği programa göre
varsa belediye hoparlörlerinden bedeli karşılığında eşit surette faydalanabileceklerine
(298/56-son),
Yurt dışında ve gümrük kapılarında hoparlörle propaganda yapılamayacağına
(298/94/A-son, 94/E-6).
F) Propaganda amaçlı yayın ve malzeme dağıtımı;
Siyasi partiler halkoylamasının başlangıcı olan 16 Şubat 2017 Perşembe gününden
seçim propaganda süresinin son günü olan 15 Nisan 2017 Cumartesi günü saat 18.00’e
kadar, broşür, el ilânları, parti bayrağı, poster, afiş veya ses ve görüntü içeren CD/DVD gibi
her türlü yayını dağıtmakta serbest olduklarına,
Bu maddede belirtilen yayın veya malzemeleri dağıtacak kimselerin on sekiz yaşını
doldurmuş bulunmaları gerektiğine (298/57-son),
Ancak; siyasi partilerin yukarıda sayılanlar dışında herhangi bir hediye ve eşantiyon
dağıtmalarının, dağıttırmalarının veya bunları üçüncü kişiler ya da kurum ve kuruluşlar aracı
kılınmak suretiyle dağıtılmasının yasak olduğuna (298/57-1),
Siyasi partilerin, halkın huzur ve refahını bozmamak, yaya veya taşıt trafiğini
engellememek koşuluyla önceden izin alınmaksızın tanıtım yeri (stand) açabileceklerine, bu
konuda çıkabilecek uyuşmazlıkların çözümünde ilçe seçim kurullarının yetkili olduğuna,
Yurt dışında ve gümrük kapılarında propaganda amaçlı yayın ve malzeme
dağıtılamayacağına (298/94/A-son, 94/E-6).
G) Propaganda yayınlarına ilişkin yasaklar;
Propaganda için kullanılan el ilânları ve diğer her türlü matbuat üzerinde Türk Bayrağı
ve dini ibareler bulundurulamayacağına (298/58-1),
Ancak siyasi partiler tarafından yapılacak her türlü propagandalarda Türkçenin yanı
sıra farklı dil ve lehçelerin de kullanılabileceğine (298/58-2; 2820/43-3, 81-c).
H) İlân ve reklam yerleri; (16 Şubat 2017) – (15 Nisan 2017)
a) Siyasi partilerin seçim bürolarına, halkoylamasının başlangıcı olan 16 Şubat 2017
Perşembe gününden propaganda süresinin son günü olan 15 Nisan 2017 Cumartesi günü
saat 18.00’e kadar, parti bayrağı, afiş, poster, pankart ve benzeri malzemelerini
asabileceklerine veya yapıştırabileceklerine (298/60-1),
Siyasi partilerin, sayılan malzemeleri, genel merkez, il, ilçe ve belde binalarına her
zaman asıp yapıştırmakta serbest olduklarına (298/60-1),
b) Siyasi partilerin halkoylamasının başlangıcı olan 16 Şubat 2017 Perşembe
gününden propaganda süresinin son günü olan 15 Nisan 2017 Cumartesi günü saat 18.00’e
kadar, açık veya kapalı yer toplantıları ile taşıtlarında; parti bayrağı, afiş, poster, pankart ve
benzeri ilân ve reklam malzemelerini serbestçe kullanabileceklerine (298/60-2),
Miting günü, miting alanı çevresindeki güzergâhlarda, toplantı süresinin bitimine
kadar bu malzemelerin yine serbestçe kullanılabileceğine (298/60-3),
- 6 -
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 109
c) Propaganda ilân ve reklam malzemelerinin, yukarıda sayılan yerler dışında, ancak
seçim kurullarınca gösterilecek yerlere, aşağıda belirtilen usul ve esaslara göre asılabileceğine
veya yapıştırılabileceğine (298/60-4),
1) Siyasi partilerin oy verme gününden önceki otuzuncu gün olan 17 Mart 2017
Cuma gününden itibaren, poster, parti bayrağı, ilân, pankart veya afiş gibi
malzemeleri asmak ve yapıştırmak amacıyla, o seçim çevresi içerisinde,
belediyelerce doğrudan kullanılan ve ilçe seçim kurullarınca belirlenen sabit ilân ve
reklam yerlerinden süresi, sayısı ve ücreti eşit olmak şartıyla
yararlanabileceklerine (298/60-5),
2) Halkoylaması dışında ücretsiz olarak isteklisine tahsis edilen ilân ve reklam
yerleri için ücret talep edilemeyeceğine, bu yerlerin siyasi partiler arasında eşit
olarak paylaştırılacağına (298/60-5),
3) Belediyelerin izni ile özel kişi ve kuruluşlar tarafından kurulan veya belediyelere
ait olup da özel kişi ve kuruluşlara kiraya verilen sabit ilân ve reklam yerlerinin, bu
kişi ya da kuruluşlar tarafından siyasi propaganda amacıyla kullandırılabilmesi için,
bu hususta ilçe seçim kurulu başkanlığına yapılacak başvuru üzerine, söz konusu
yerlerin ilçe seçim kurullarınca yukarıda belirtilen bu kurallara göre tahsis edilmesi
gerektiğine (298/60-6),
4) İlçe seçim kurulunca, o seçim çevresi içindeki ticari amaçlı sabit ilân ve reklam
yerlerinin, 12 Mart 2017 Pazar günü saat 16.00'ya kadar belirlenerek, siyasi
partilere yazılı olarak bildirilmesine ve siyasi partilerin, bildirimden itibaren iki gün
içinde (en geç 14 Mart 2017 Salı) yararlanmak istedikleri ilân ve reklam yerlerini
ve süresini yazılı olarak ilçe seçim kuruluna iletmelerinin icap ettiğine (298/60-7),
5) İlçe seçim kurulu tarafından, başvuruda bulunan siyasi partiler arasında tahsisin,
aynı kurallar çerçevesinde yapılmasına (298/60-8),
6) Aynı ilân ve reklam yerleri için birden fazla siyasi partinin talepte bulunması
halinde, ilçe seçim kurulunun, ilgilileri aynı anda davet ederek son tercihlerini
yazılı olarak bildirmelerini istemesine, ilgili partiler arasında, anlaşma
sağlanamaması durumunda, ilân ve reklam yerlerinin, ad çekme işlemi (en geç 15
Mart 2017 Çarşamba günü saat 11.00) yapılarak eşit süre, sayı ve ücret
karşılığında tahsis edilmesine, ad çekme işleminin, birden fazla istekte bulunulan
her bir ilân ve reklam yeri için, propaganda süresinin tamamının, istekli sayısına
bölünmek suretiyle eşit olarak belirlenmesine (298/60-9),
7) Şehir dışında karayolları kenarında bulunan sabit ilân ve reklam yerlerinin de
aynı yöntemle belirleme ve tahsis etme yetkisinin, il seçim kurullarında olduğuna,
ancak il seçim kurulunun bu yetkisini, yetkili ilçe seçim kuruluna
devredebileceğine (298/60-10),
8) Ad çekme işleminden sonra, ilân ve reklam yerlerinden yararlanmak
istemediğini il veya ilçe seçim kuruluna yazılı olarak bildiren siyasi parti için
ayrılan yerlerin, başvuruda bulunan diğer siyasi partiye tahsis edilebileceğine
(298/60-11),
9) Bu tahsis işlemi yapılırken siyasi partiler arasındaki fırsat eşitliğinin
gözetilmesinin esas olduğuna,
10) İlçede teşkilatı bulunmamakla birlikte seçime katılma yeterliğine sahip
olduğu ilan edilen siyasi partilerin ilân ve reklam yerlerinden yararlanabileceğine,
d) 298 sayılı Kanunda yasaklanan yerler dışında, kamuya açık alanlara yerleştirilmiş
görüntülü ilân ve reklam yapmaya uygun sabit dijital reklam panoları vasıtasıyla sesli
olmamak koşuluyla görüntülü propaganda yapılabileceğine,
- 7 -
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 109
Panoların, hangi gün ve saatlerde propagandalar için kullanılacağı seçim kurulları
tarafından belirlendikten sonra, bu süre içinde yapılacak propagandaların sıra ve süresi (H/c)
bölümünde belirtilen usule göre belirlenerek, siyasi partilere tahsisinin yapılmasına (298/60-
12),
Ancak Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire
ve müesseseler, iktisadi devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları
ile diğer kamu tüzel kişiliklerine ait sabit dijital panolarda tanıtım veya propaganda amaçlı
sesli ya da görüntülü yayın yapılamayacağına.
e) Vatandaşların, oy verme gününden önceki yirminci gün olan 27 Mart 2017
Pazartesi gününden, propaganda süresinin bitim günü olan 15 Nisan 2017 Cumartesi günü
saat 18.00’e kadar, konutlarına, iş yerlerine veya taşıtlarına, siyasi partilere ait bayrak, afiş
veya poster gibi tanıtıcı malzemeleri asabileceklerine veya yapıştırabileceklerine, bu ilân ve
reklamların her türlü vergi ve harçtan muaf olduğuna (298/60-13),
Konut veya işyeri olarak kullanılmayan binalar ile iskâna açılmamış ya da inşaat
halindeki yapılara, siyasi partilere ait bayrak, afiş veya poster gibi tanıtıcı malzemelerin
asılamayacağına veya yapıştırılamayacağına,
Fakültelerin, öğrenci yurtlarının, teknik ve idari birimlerinin bulunduğu etrafı kapalı
ve giriş çıkışların kontrollü yapıldığı Üniversitelerin Kampüslerindeki tüm açık ve kapalı
alanların öğrenciler ve personel tarafından ortak alan olarak tamamen kamu hizmeti için
kullanıldığı dikkate alınarak, 298 sayılı Kanunun 50. maddesinin ilk fıkrası, 51. maddesinin
son fıkrası, 2547 sayılı Kanunun 59. maddesinin son fıkrası gereğince, siyasi partiler adına
parti bayrağı, afiş, poster, pankart ve benzeri malzemelerin asılamayacağına,
Propaganda süresinin son günü olan 15 Nisan 2017 Cumartesi günü saat 18.00'den
sonra, ilân ve reklam malzemelerinin, siyasi partilerin genel merkez, il, ilçe ve belde binaları
haricinde asılmasının yapıştırılmasının ve teşhirinin yasak olduğuna (298/60-14).
I) İlân ve reklam yerleri ile ilgili yasaklar;
a) Halkoylamasının başlangıcı olan 16 Şubat 2017 Perşembe gününden oy verme
gününü takip eden güne kadar siyasi partiler, herhangi bir kurum veya kuruluş ya da
vatandaşlar tarafından, 298 sayılı Kanunda belirtilen yerlerin dışında, siyasi ilân ve reklam
içeren afiş, poster, pankart veya siyasi parti bayrağı gibi malzemelerin asılmasının,
yapıştırılmasının veya teşhirinin yasak olduğuna,
Aksi halde, bu ilân ve reklamların kaldırılacağına, masraflarının da ilgilisinden tahsil
edileceğine,
Belirtilen yasaklarla ilgili işlem yapma yetkisinin;
- Halkoylamasının başlangıç tarihi olan 16 Şubat 2017 Perşembe gününden 26 Mart
2017 Pazar günü saat 23.59'a kadar mülki makamlara,
- Son yirmi gün (27 Mart 2017 - 15 Nisan 2017) içinde ise, ilçe seçim kurullarına
ait olduğuna,
Belediyelerin, yetkili mercilerin istemi üzerine bu Genelge hükümlerine aykırılıkların
giderilmesi için araç, gereç ve personeli sağlamakla yükümlü bulunduğuna (298/61-1).
b) Halkoylamasının başlangıç tarihi olan 16 Şubat 2017 Perşembe gününden oy
verme gününü takip eden güne kadar; şehir içi veya şehir dışında, toplu taşıma amacıyla kamu
hizmetlerinde kullanılan hava, kara, deniz ve raylı sistem taşıtlarında yer alan reklam yerleri
ve araçlarında, siyasi propaganda içeren her türlü yayın yapılmasının yasak olduğuna,
Toplu taşıma araçlarına tahsis edilmiş üstü kapalı duraklar ile yolcuların inip bindiği
kapalı alanlarda da, yukarıda belirtilen kuralların geçerli olduğuna,
- 8 -
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 109
İlçe seçim kurullarının, yukarıda belirtilen yasaklara uyulmasının temini için,
halkoylamasının başlangıç tarihinden oy verme gününü takip eden güne kadar mülki
makamlar aracılığıyla gerekli denetimi yapabileceklerine (298/61-2).
İ) Matbua dağıtımı; (16 Şubat 2017 -15 Nisan 2017 Cumartesi günü saat 18.00'e
kadar)
a) El ilânı mahiyetindeki matbuaları dağıtacak kimselerin seçme yeterliğini haiz
olmaları gerektiğine (298/62-1),
b) Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve
müesseseler, iktisadi devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile
diğer kamu tüzel kişiliklerinde memur ve hizmetli olarak çalışanların ilân
dağıtamayacaklarına (298/62-2).
J) Halkoylaması süresince yapılamayacak işler;
a) Yurt dışında ve gümrük kapılarında her türlü propagandanın yasak olduğuna
(298/94/A-son, 94/E-6),
b) 298 sayılı Kanunun 62. maddesinde sayılanlarla, kamuya yararlı dernekler ve
bunlarda görev almış bulunan memur ve hizmetlilerin halkoylamasında da tarafsızlıklarını
korumak zorunda olduklarına (298/63-1),
c) Bir önceki fıkrada yazılı olanların, halkoylamasında;
1) Siyasi partilere her ne nam altında olursa olsun bağış ve yardımlarda
bulunmalarının,
2) Memur ve hizmetlileriyle her türlü araç, gereç ve imkânlarını siyasi bir partinin
emrinde veya herhangi bir siyasi veya propaganda faaliyetinde çalıştırmalarının,
kullanmalarının veya kullandırmalarının
yasak olduğuna (298/63-2).
d) Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve
müesseseler, iktisadi devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile
diğer kamu tüzel kişilikleri, umumi menfaatlere hâdim cemiyetler ve Bankacılık Kanununa
tâbi teşekküllerin, siyasi bir partinin lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyuna tesir
etmek maksadıyla her türlü yayınlarda bulunmalarının yasak olduğuna,
e) Bir önceki fıkrada sayılanlar ile kamu yararına çalışan dernek ve vakıfların,
seçmenin oyunu etkileyebilecek girişimlerde bulunmamak ve anılan kanun hükümlerine
özenle uymak suretiyle faaliyetlerini sürdürebileceklerine,
Daha önce basılmış ve yayınlanmış propaganda mahiyetindeki her türlü kitap, broşür,
afiş ve bunlara benzer yayınların da aynı kurallara tabi olduğuna (298/63-3, 4),
Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Değerli Kâğıtlar Daire Başkanlığı
tarafından hizmete sunulan “Kişisel Pul” uygulaması kapsamında siyasi parti logosu ve
propaganda niteliğinde yazı ihtiva eden “Kişisel Pul”ların yapıştırıldığı gönderilerin
dağıtımının yapılamayacağına,
- 9 -
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 109
II- 9 NİSAN 2017 PAZAR GÜNÜNDEN OY VERME GÜNÜNÜ TAKİP EDEN
GÜNE KADAR OLAN SÜRE İÇİNDE;
A- Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve
müesseseler, iktisadi devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile
diğer kamu tüzel kişilikleri, umumi menfaatlere hâdim cemiyetler ve Bankacılık Kanununa
tabi teşekküllere ait kaynaklardan yapılan iş ve hizmetler dolayısıyla, (açılış ve temel atma
dâhil) törenler tertiplenmesinin, nutuklar söylenmesinin, demeçler verilmesinin ve bunlar
hakkında her türlü vasıtayla yayınlarda bulunulmasının yasak olduğuna (298/64, Ek 6).
B- Başbakan ve bakanlarla, milletvekillerinin yurt içinde yapacakları propaganda
faaliyetleri ile ilgili gezilerini makam otomobilleri ve resmî hizmete tahsis edilen vasıtalarla
yapamayacaklarına, bu maksatla yapacakları gezilerde, protokol icabı olan karşılama ve
uğurlamalar ile törenlerin yapılamayacağına ve resmî ziyafet verilemeyeceğine (298/65-1),
Yukarıda yazılı süre içinde, Başbakan ve bakanların halkoylaması ile ilgili
çalışmalarında ve konuşmalarında 298 sayılı Kanun hükümleriyle bağlı olduklarına (298/65-
2),
Başbakan, bakanlar, milletvekillerinin halkoylaması ile ilgili yapacakları propaganda
gezilerine hiçbir memurun katılamayacağına (298/66, Ek 6).
III- KARAR ÖRNEĞİNİN;
1- Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce www.ysk.gov.tr adresinde yayınlanmasına ve
il-ilçe seçim kurulu başkanlıklarına Kurum içi elektronik posta ile iletilmesine ve Yüksek
Seçim Kurulu Kurumsal portalında yayımlanmasına,
2- a) Seçime katılabilme yeterliliğine sahip oldukları tespit ve ilân edilen siyasi parti
genel başkanlıklarına,
b) Adalet Bakanlığına,
c) İçişleri Bakanlığına,
d) Dışişleri Bakanlığına,
gönderilmesine,
3- Resmî Gazete’de yayımlanmasına,
15/02/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan Başkanvekili Üye Üye
Sadi GÜVEN Erhan ÇİFTÇİ Sadi SARIYILDIZ Nakiddin BUĞDAY
Üye Üye Üye
Muharrem AKKAYA Cengiz TOPAKTAŞ İlhan HANAĞASI
Üye Üye
Z. Nilgün HACIMAHMUTOĞLU Kürşat HAMURCU
- 10 -