| |
İstanbul yazıları:1
İstanbul başkent mi oldu?
1985'ten bu yana her yıl Avrupa kentlerinden bir ya da
birkaçı Avrupa Kültür Başkenti olarak seçiliyor.
Başkent olmanın şartı, kentin Avrupa'nın "kültür
zenginliğini ve Çeşitliliği"ni barındırması. AB
Parlamentosu, 1999'da AB üyesi olmayan ülkelerin de kültür
başkenti olmasına imkân sağlayan bir karar aldı. Türkiye de
2000 yılından bu yana İstanbul için gayret gösteriyordu,
nihayet bu yıl İstanbul ile birlikte Macaristan'ın Pecs
şehri ve Almanya'nın Ruhr bölgesi de kültür başkenti ilan
edildi. Ajans (AKBA) Yürütme Kurulu Başkanı Şekip Avdagiç
"İstanbul'un AB dışında kültür başkenti seçilen ilk ve son
kent olduğunu" söylüyor. Haberi veren Yeni Şafak'a göre,
"Asyalı tek kültür başkentidir İstanbul". (24 Aralık 2009)
Bu olayı Avrupalıların nasıl karşıladığını merak edenler
için İsviçre'deki yüksek tirajlı Basler Zeitung gazetesinin
kullandığı şu cümle ibret verici: 'İstanbul her zaman
Avrupa'nın bir parçası olmak istemiştir'. Ne kadar
aşağılayıcı!
Başbakan Erdoğan, açık konuşmasında "İstanbul'un hep
Avrupalı bir kent olduğunu, bundan sonra da öyle kalacağını"
söyledi. "Fetih Törenleri'nde yeri göğü inleten konuşmaların
yankısı hâlâ kulaklarımızda.
Pekiyi, gerçekler öyle mi? Değil. İstanbul, Bizans iken bile
bir "Avrupa kenti" değildi. Hatta Konstantin, onu Roma'dan,
Avrupa'dan ayırmak için kurmuştu. Bizanslılar da hiçbir
zaman kendilerini Avrupalı hissetmediler. En sıkıntılı
oldukları zamanlarda bile "Bizans'ta Latin serpuşu
görmektense Türk sarığı görmeyi tercih ederiz" dediler.
İstanbul'u dünya incisi yapan Avrupalılık değildir. Avrupalı
şehirler ya pagan, ya Hıristiyan şehri veya seküler-tek
boyutlu yerleşim birimleridir. Her üç versiyonunda da
"kültürel ve toplumsal zenginlik ve çeşitlilik" olmaz.
İstanbul'u üç kıtanın ve dört ana yönün merkezi haline
getiren faktör İslamiyet'tir. İspanya'yı fethe çıkan ilk
Müslüman neslin hedefi Fransa, İtalya ve Balkanlar üzerinden
İstanbul'a ulaşmaktı. Eyüp el Ensari Hazretleri'ni 90
yaşında buralara kadar getirip şehit düşüren amil ile
Fatih'i Bizans'a yönelten amil aynıydı: "Konstantiniyye
mutlaka fetholunacaktır". Fetih, şehri "Ruhu'l-konstantıniyye"den
"Ruhu'l-İslam"a dönüştürme şenliğiydi. Şimdi ruhu
çürütülüyor
Yoksulluk denizinde yüzen İstanbul'da açılış törenleri
için 8,5 milyon liranın gösteriler ve havai fişeklerle
havaya uçtuğu törenleri izlerken içim burkuldu. Bu
israfın cezasını bu şehir kaldırabilecek mi? Kadıköy'de dev
balonlar uçuruldu; Pendik, Beylikdüzü, Bağcılar'da halka pop
konserleri verildi. Ve elbette Taksim'de Tarkan, kitleleri
coşturdu. Kâinatın Efendisi'nin fethini haber verdiği
şehirde, Avrupa'nın düşük kalite müziği pop ve pop
sanatçıları yeri göğü inletti. Osmanlı'ya payitaht olan bu
şehir, şimdi Avrupa'nın sığınmacılar, göçmenler, düşük
gelirli işçiler ve üçüncü dünyadan gelenler için icad ettiği
"sosyal konut" hükmündeki apartmanlar yığınına dönüşmüş,
üstelik bu da "medeniyet" zannediliyor.
İstanbul'un ağır sorunları var:
1) Depreme karşı hazırlıksız yaşıyoruz. Muhtemel bir deprem
yüz binlerce insanın ölümüne yol açabilir. Haiti'de yaşanan
felaketin bir benzerini ve -Allah muhafaza- belki çok daha
vahimini "vur patlasın çal oynasın" giden bu şehirde de
yaşayabiliriz.
2) Nüfusun yüzde 65'i varoşlarda yaşıyor. Binlerce ailenin
soğukta ve aç yattığı mekânlarda hükmünü icra eden sefalet
ve kayıt dışı sömürüsüdür.
3) 15 milyona varan nüfusuyla düzensiz ve plansız bir kent.
Mimari çarpıklığı gibi toplumsal hayatı da kaos içinde. Bir
sel felaketinin onlarca insanın ölümüne nasıl yol açtığını
müşahede ettik.
"İstanbul" diye bir şehir yok.
Müziği, mutfağı; felsefe, sanat ve edebiyata beslenme
kaynağı olan Müslümanlığı; medeniyet nişanesi mimarisi;
nezaket ve kibarlığı; adabı ve merhameti yok. Her şey
ölçüsüz, kaba, hoyrat ve kaotik. İstanbul'un aynası trafiği
ve insanların ruh hali gibi şiddet yüklü.
İstanbul'un sorunu kendini inkâr etmesinden
kaynaklanıyor.
ALİ BULAÇ
a.bulac@zaman.com.tr |
|
İstanbul Yazıları:
1
- 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 |
|
|
|
 |
YORUMLAR:-------------------------------------------------------------------------------- |
|
|