İstanbul Haliç tarihi kimliğinden adım adım uzaklaşıyor

Şimdi sıra yok edilen tarihi iskelelerinin yerine İstanbulun sanat tarihine yakışmayacak görünümlü duba iskeleler.

 

Haliç beton iskelelerle dolacak

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Haliç’e, var olan tarihi vapur iskelelerine ek olarak çok sayıda yüzer beton iskele yapacak. 

İskeleler, Eyüp ve Beyoğlu kıyılarında yer alacak

 

MEHMET DEMİRKAYA/Haber Merkezi - HALİÇ'in çeşitli yerlerine yüzer beton iskele yapılması için İstanbul Büyükşehir Belediyesi 30 Haziran 2014 tarihinde bir ihale yapacak. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yapım İşleri Müdürlüğü’nün açtığı ihaleye göre iskeleler,Eyüp ve Beyoğlu kıyılarında yer alacak. İskeleler, ihale şartnamesine göre yer tesliminden itibaren 150 günde tamamlanmış olacak.



TARİHİ İSKELELERİN YANINA BETON

Ayvansaray, Fener, Balat,  Eyüp, Sütlüce, Hasköy gibi tarihi vapur iskeleleri haricinde yapılacak çok sayıdaki yeni yüzer beton iskelenin, Haliç’te nasıl bir gelişmeye yol açacağı da merak konusu. Haliç’teki yeni yüzer iskeleler için hazırlanan teknik şartname oldukça kapsamlı. 

 

66 ADET PLATFORM YAPILACAK

Yüzer beton iskele platformlarının her biri 3 metre eninde 10 metre boyunda olacak. Şartnameye göre, söz konusu boyutlarda toplam 66 adet platform yapılacak. Her bir iskele için bu platformlardan kaç tane kullanılacağı ise şartnamede belirtilmemiş. 3 platformdan bir iskele oluşturulması durumunda 22, 6 platformdan oluşturulması durumunda ise 11 yeni yüzer iskele yapılmış olacak. İhale kapsamında, 3 adet çok amaçlı ofis binası, 10 adet çelik geçiş köprüsü, 2 tane 12 metrekarelik güvenlik kabini de yapılacak. 



Haliç 'te birkaçının dışında birçok iskele , bugün kullanılamaz durumda. Haliç'te 14 iskeleden bugün sadece 7'si hizmet veriyor. Hizmete en son kapatılan ise Hasköy İskelesi'ydi.

Hasköy İskelesi , Haliç'in en çok yolcusu olan iskelelerinden biri olmasına karşın, 1995 yılında, eski Galata Köprüsü'nün, Ayvansaray ile Hasköy arasına yerleştirilmesinin ardından kapatıldı. Zira köprünün Hasköy ayağı, tam da bu iskelenin bitişiğine yerleştirilmişti. Köprünün dibinde, vapurların yanaşma olanağı kalmadığı için kapatılan iskele, bugün artık suların ortasında adeta bir şamandıra gibi duruyor.

 

Bugün gerek Boğaz'da, gerekse Haliç'te, birçok iskele bakım ve onarım bekliyor. Haliç'teki iskelelerin bugünkü durumu şöyle.

 

Haliç'in dünkü ve bugünkü iskeleleri:

 

Eminönü İskelesi : Eskiden Galata Köprüsü'ndeyken sonraları köprü ayağının dibine alındı. Bugün Zindan Hanı 'nın hemen arkasında yer alıyor.

 

Yemiş İskelesi : Eskiden sebze- meyve halinin kıyısında yer alan bu iskele, bugün ortada yok.

 

Cibali İskelesi: İşçi iskelesiydi, B. Dalan dönemi haliç kıyılarının talan edilmesi sonucu yok edildi.

 

Ayakapı iskelesi: 1970 yıllarda hizmet veren iskele cibali iskelesine yakınlığı nedeniyle ve çevresindeki odun iskelesi, kalafat çekekleri gerekçe gösterilerek kapatıldı

 

Kasımpaşa İskelesi: Haliç'in en büyük iskelesi olarak hizmet vermeye devam ediyor.

 

Camialtı İskelesi : Camialtı ve Taşkızak Tersaneleri'nde çalışan işçilerin iskelesi olarak yıllarca hizmet verdikten sonra, 90'lı yılların ortasında kapatıldı.

 

Fener İskelesi : 2011 yılında, bir yıl sonra hizmete girecek diye pankart asılarak onarıma alındı,Bu gerekçeyle hizmet dışı bırakılan Fener iskelesi 2014 haziran ayında hala kapalı, ne zaman hizmete gireceği meçhul, Hiçbir onarım yapılmadı, bakımsızlıktan adeta çürüdü.

 

Balat İskelesi : Hizmete kapalı,  90'lı yılların başında, Haliç'teki dip dolgusu yoğunlaşınca, vapurlar Balat'tan öteye gidemez olmuş ve bu iskele son iskele olarak hizmet vermişti. 

2005 yılında tepeden tırnağa yenilenerek hizmete giren Balat iskelesi bir ay sonra akşam 11.00 sıralarında bilinmeyen şekilde yanmaya başladı. İskeleye 250 metre mesafedeki Balat İtfaiye müfrezesi yarım saat yangın yerine gelmedi, gözlerinin önünde yanan iskeleye neden müdahale etmediniz diye sorduğumuzda, emir almamız gerekiyordu, merkezden ihbar gelmedi dediler.

Yangının hemen akabinde yerinde özel deniz taksi ana iskelesi olarak kullanılıyor, Tescilli anıt eserin ne zaman yapılacağı meçhul.

 

Hasköy İskelesi : 1995 yılında kapatıldı . Bugün bir harabe durumunda.

 

Ayvansaray İskelesi : 1967 yılında yolcu yetersizliğinden kapatılan iskele, 80'li yıllarda yeniden hizmete açıldı . Haliç'in en en bakımsız iskelesiydi, ancak bugün onarılmış durumda ve hizmet veriyor.

 

Halıcıoğlu İskelesi : Yıllar önce kapatıldı. Bugün ortada yok.

 

Sütlüce İskelesi : Uzun yıllar boyunca kapalı duran bu iskele 1980'li yıllarda yeniden açıldı . Haliç'in en güzel iskelelerinden biri. Yolcusu yok denecek kadar az.

 

Defterdar İskelesi : İşçi semti olan Defterdar'ın iskelesi de Haliç'teki fabrika yıkımları sonrasında kapatıldı.

 

Eyüp İskelesi : Haliç'in en ünlü iskelesi. 1991 yılında, Haliç'teki dip dolgusu yüzünden vapurların hareket olanağı kalmadığı için bu iskele kapatılmıştı . Ancak Haliç'teki temizlik çalışmaları ile derinleşen su seviyesi sayesinde 1998 yılında yeniden hizmete açıldı. Bugün Haliç'in en son iskelesi olarak faaliyet veriyor.

 

Kağıthane İskelesi : Kağıthane deresinin Haliç'e döküldüğü yerdeydi. Ancak uzun yıllar önce, iskelenin olduğu bölge dip dolgusuyla kara halini aldı ve iskele kapandı .