Trabzon'un Fethi Neden 15 Ağustosta Kutlanmaz

Trabzon'un Fetih Tarihi en kuvvetli kaynaklarda 15 Ağustos olmasına rağmen neden 26 Ekim gibi ilgisiz bir tarihte kutlanıyor, Üstelik OF. Gümrükçüoğlunun bastırdığı Trabzon tarihinde bile 15 Ağustos Yazarken

Trabzon'un Fethi Neden 15 Ağustosta Kutlanmaz
20 Ağustos 2015 - 22:42

Bir 15 Ağustos Daha Geçti Trabzon'un fethini gerçek tarihinde gene kutlayamadık

 

Fethin Yıldönümünde Patrik Bartholomeos ve çeşitli Ortodoks ülkelerden gelen 450 kişilik avanesine bütün imkanlar tahsis edilerek Meryem ana adı altında Pontusun yıkılması ayini icra ettiler

 

2014 yılı Ekim ayında TDF tarafından düzenlenen Trabzon'un fethi kutlamalarına Katılan Trabzon Valisi ve Trabzon Büyükşehir belediye başkanı Orhan Fevzi Gümrükçüoğlu'na ---Trabzon Bu tarihte fethedilmedi, Sizin Trabzon belediyesi olarak bastırıp dağıttığını Trabzon tarihinde bile 15 Ağustos yazmasına rağmen siz bu etkinliği hala 26 Ekim tarihinde neden kutluyorsunuz diye sorduğumuzda OF. Gümrükçüoğlu; Osmanlı imparatorluğu tarihinde Ekim ayında savaş yoktur, 26 Ekim tarihi yanlıştır demişti.

 

Neden hala 26 Ekim diye sorduğumuzda Başkan; böyle başlatılmış, Bu yıl bir sempozyum düzenleyeceğiz, Tarihçileri çağıracağız fethin tarihini tespit edip bir karar alacağız demiş, Bizi de davet edeceğinin sözünü vermişti.



 

15 Ağustos geçti Başkan OF. Gümrükçüoğlu ve Trabzon valisi Pontus ve Yeni Roma Bizans Kontantinepolis hayalleri ile yatıp kalkan patrik Bartholomeos ve avanesinin "Meryem Ana"nın göğe yükselişi töreni adı altında Pontus devletinin yıkılışı yıldönümünde, Tekrar ayinlere izin verilen Sumela manastırında Ortodoks Dünyasından gelen 450 kişilik bir cemaat ile birlikte 6. sını düzenledikleri törende dualar yapıdı, Ağıtlar yakıldı.

 

Altı yıl evvelki törene iki bin kişi gelmiş, Seneye 20 bin kişi geleceğiz gibi meydan okuduklarını görmüştük, Her yıl sayıları azalan "Ağıt törenine" yurt içi ve yurt dışından bu yıl 450 ziyaretçi getirebildiler.

 



 

İster Meryemana Kutlaması Olsun İster Pontus ayini olsun uygulamasına karşı değiliz, Türkiye Cumhuriyetinde sayıları 1500'den az olan Osmanlı Rum (Romalı) Ortodoks vatandaşlarımızın İstanbul Fatih'i Bizans ve Trabzon Pontus devletinin mirasçıları olduğunu idda eder olmaları elbette kabul edilemez.

 

Önemli not: Rum diye bir Millet yoktur. Rum diye tabir edilen vatandaşlarımızın Roma milleti mensuplarıdır. Anadoludaki Romalıların çoğunluğu Asya kökenlidir Yunanistan ve Grek soyu ile hiçbir ilgileri yoktur.

Osmanlı padişahlarının pek çoğunun Gayzer-i Bizans şeklinde künye kullandıklarını biliyoruz.

Doğu Roma Ortodoks idi ve halkının çoğunluğu MS: 3. Yy.'dan itibaren Kuraklık nedeniyle Asya Siteplerinden batıya göç ederken Anadoluya gelip yerleşen Türk kavimleridir. Bazıları kuzeyden giderek Macaristan, Bulgaristan'ı kurmuşlardır.

Batıya göç eden Asya Türk kavimleri Şamanist'ti, Geldikleri coğrafyada Ortodoks Hıristiyanlığı kabul ettiler.

1071 Malazgirt zaferinden sonra Anadoluya hakim olan Türk kavimleri kısa zamanda İslam'ı tercih ederek Müslüman oldular. İslamı kabul etmiyen Karamanoğulları, Germiyanoğulları gibi bazı Türk kavimleri içinde günümüzde hala Ortodoks olanlar mevcuttur.

 

TRABZON'UN FETHİ KONUSUNDA YAPTIĞIMIZ ARAŞTIRMALAR İÇİN TIKLAYINIZ

http://www.ofhayrat.com/Resimlerim/fetih/trabzon-index.htm

 

Trabzon'un fethi konusunda Yerli kaynaklardaki tespitler:

 

Bu konuda Osmanlı tarihindeki uygulamaları ve Doğu Karadeniz coğrafyasının yağışlı olduğundan Ekim-Kasım aylarında söz konusu savaşın yapılmasının imkanı olmadığını hesaba katmayanlar, 15 Ağustos sonrası Fetih Sultan Mehmet hanın  26 Ekim'e kadar Pontusun çevredeki kalelerinin fethini sürdürdüğü, Son kale alındıktan sonra gözaltında tutulan Kral Davit ve ailesine bir hazine bağışlayarak, Bir gemi ile 26 Ekim Tarihinde İstanbul'a gönderdi. Kral Davit'in 26 Ekim'de Trabzon'u terk edişi, Macaristandaki Venedik elçisine birileri tarafından "Trabzon'un fethi tamamlandı, Kral Trabzondan ayrıldı" şeklindeki mektup delil gösterilerek Fetih tarihini 26 Ekim gösteriyorlar. Aslında Trabzon kalesine Osmanlı Türk bayrağının çekilmesi 15 Ağustos tarihinde gerçekleştirilmişti.

 

Trabzon’un hangi gün ve ayda fethedildiği konusu hâlâ tartışmalı bir konu olup bu konuda değişik görüşler mevcuttur: Osmanlı tarihçilerinden bizzat Trabzon seferine katılmış olan Tursun Bey ve diğer tarihçilerden Aşıkpaşaoğlu, fetih tarihini H.865 (1461) vermekle birlikte gün ve ay belirtmezler.

Bkz. Tursun Bey, Târih-i Ebû’l-Feth, s.105; 

Aşıkpaşaoğlu Tarihi, s.181; Uzunçarşılı, Trabzon’un alınışını Macaristan’daki Venedik elçisine bildiren bir Venedik vesikasının 26 Ekim 1461 tarihini taşıyor olmasını gerekçe göstererek, 26 Ekim 1461 tarihini fetih tarihi olarak kabul etmiştir. Bkz. Uzunçarşılı, a.g.e., C.II, s.55. 

 

Goloğlu da Uzunçarşılı ile aynı fikirdedir. Goloğlu, Trabzon Tarihi, s.19; Goloğlu, Anadolu’nun Milli Devleti Pontos, s.229; 26 Ekim 1461 tarihini kabul edenlerden birisi de Hüseyin Albayrak’tır. O, eserinde yerli ve yabancı tarihçilerin görüşlerine yer verip uzun uzun açıkladıktan sonra, ordunun yolda geçirdiği zaman ve 40 gün kadar süren kalenin kuşatılması ile fethin gerçekleşmesi arasında 2,5 aylık bir sürenin olduğuna, bu nedenle fethin Ağustos ortalarında olmasının imkansızlığını ileri sürüp, fetih olayının elde olmayan sebeplerden dolayı Sonbahara kaydığını, yine de %100 kesinlik vermemekle birlikte fethin tarihinin 26 Ekim 1461 olması gerektiğini savunmuştur. 

Ayrıca, Albayrak, Trabzon’da 500. Fetih Şenlikleri öncesinde, kesin bir  tarih tesbiti için yapılan müracaatlara İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Ortaçağ Tarih Kürsüsü ve Ankara Üniversitesi Yeni Çağ Tarihi Kürsüsü başkanlıklarından alınan cevabi yazılarda da fethin 26 Ekim 1461 tarihinde olduğunun beyân edildiğini belirtmektedir. Bkz. Albayrak, a.g.e., s.43-52.

 

Admin Not: Prof. Dr. Hüseyin Albayrak ile konuyu yüzyüze konuştuk, Trabzonun fethi tarihindeki ihtilafları dile getirdik, Kendiside 15 Ağustos 1461 tarihinin daha mantıklı olduğunu söylemesine rağmen, Bu konuda "kayıtlı" beyanat vermek istemedi, Gerekçe olarak (Bu konuda devletin bir kararı var, biz ona uymak zorundayız) dedi.

 

 Şakir Şevket, 15 Ağustos 1461 tarihini fetih tarihi olarak kabul eder. Bkz. Şakir Şevket, a.g.e., s.72; 

Anthony Bryer ve David Winfield, eserlerinde Fatih’in Trabzon’a geliş ve gidiş güzergâhını ve tarihini ayrıntılarıyla vermek suretiyle konuya açıklık getirmeye çalışmışlardır. Buna göre: Fatih 23 Mart 1461’den sonra Edirne’den ayrılıp, Gelibolu’dan Mudanya’ya geçerek Anadolu’ya girer. 21 Nisan’da Bursa’ya gelen Mahmut Paşa’dan sonra buraya ulaşır, sonra beraberce Ankara’ya hareket edip 12-21 Mayıs tarihlerinde burada kalıp, sonra Kastamonu’dan geçip Sinop’a 10 Temmuz’dan önce varırlar ve bu arada Sinop alınır. 

Kasım Bey, Trabzon’a deniz yoluyla giderken Sultan Mehmet ve Mahmut Paşa kara yoluyla ilerlerler. 28 Temmuz gibi ya Bayburt ya da Bulgar Dağı’nda orduları

ikiye bölünüp, Tursun Bey’in de yanında bulunduğu Mahmut Paşa batı rotasını takip ederken, Mihailoviç de Sultan Mehmet’in yanında doğu rotasını takip eder. Kasım Bey’in filosu 13 Temmuz’dan sonra Trabzon’u kuşatır. Mahmut Paşa 13 Ağustos, Fatih de 14 Ağustos gibi şehre ulaşır ve 15 Ağustos’ta David, şehri teslim eder. 

Bryer ve Winfield, Sultan Mehmet’in işleri yoluna koyduktan sonra sahil yolundan geri döndüğünü ve zorlu bir yolculuk yaptığını belirtirler. Dönüşte Sultan Mehmet, Canik’ten Niksar’a doğru yola çıkıp 28 Ağustos-6 Eylül arası burada kamp kurduklarını sonra 17-26 Eylül arası Tokat ve Gerede’yi takip edip, İstanbul’u geçerek 4 Aralık’tan önce Edirne’ye ulaştığını belirtmektedirler. 

Bryer ve Winfield, ayrıca Uzunçarşılı’nın da bahsettiği Trabzon’un düşüşü ile ilgili Niccolo Segundino’nun raporunun 21 Eylül’de Anadolu’dan postalandığını ve 20 Ekim’den önce Venedik’e, 26 Ekim’den önce de Roma’ya ulaştığını da ilave ederek fethin 15 Ağustos 1461’de gerçekleştiğini ifade etmektedirler. Bkz. Anthony Bryer-Davıd Winfield, The Byzantine Monuments And Topography of The Pontos, vol: I, s.60-61.

 

Şebabettin Tekindağ, Mehmet Bilgin ve Hanefi Bostan da eserlerinde yerli ve yabancı tarihçilerin görüşlerine yer vermişler ve fetih tarihi olarak 15 Ağustos 1461’i kabul etmişlerdir.

Ayrıca Bostan, Trabzon’da en çok yağmurun Ekim ayında yağması sebebiyle fethin sonbaharda gerçekleşmesinin mümkün olamayacağını da ilave etmiştir. Bkz. Bostan, a.g.t., s.5-6; Tekindağ,

“Trabzon”, s.462-463; Tekindağ, “Trabzon-Rum İmparatorluğu’nun Fethi”, s.56-58; Bilgin, Sürmene Tarihi, s.129. 100 Heath W. Lowry, Trabzon Şehrinin İslamlaşma ve Türkleşmesi, 1461-1583, çev: Demet ve Heath Lowry, 1.Baskı, İstanbul, 1981, s.5-10. Ayrıca, bkz. Bostan, a.g.t., s.62-64. 
Bu haber 3521 defa okunmuştur.

YORUMLAR

  • 0 Yorum