Yarımadanın Siluet İhlali gene Zeytinburnu'dan

İstanbul silüeti

Osmanlı döneminde yapılan camiler ve tarihi yapılar ile kıyı şeridi boyunca görülen İstanbul manzarasıdır. UNESCO tarafından dikkat edilmesi istenen silüetin son dönemlerde bozulduğu iddia edilmektedir.

Önce Zeytinburnu 16/9 kuleleri ile gündeme gelmesine rağmen Bozulma Topkapı civarı Zeytinburnu,  Bayrampaşa sınırlarında yapılan yeni gökdelenlerle devam etti.

Zeytinburnu, Bayrampaşa'daki bu çelişki henüz hiç haber yapılmadı, Bunlarında en az 16/9'lar kadar tarihi yarımadanın silüetini bozduğunu gördük.

Şişhane ve Tepebaşında yol seviyesinden çektiğimiz fotoğraflarda Unesco'nun ölçülerinin ne denli bozulduğuna şahit oluyoruz.

Silüet İstanbulun vaz geçilmez bir öğesidi, Mutlaka korunması gerekirken, Dikkatsizlik, kasıtlı Rant beklentisi , Denetimsizlik nedeniyle bu durumlarla karşılaşıyoruz

İstanbul’un silueti nedir?

İstanbul yarımadasının, Anadolu yakasından görünen panoramik manzarası İstanbul’un siluetini oluşturur. İstanbul silueti, Osmanlı döneminde yapılan camilerden ve yapılardan meydana gelir. İstanbul silueti, Topkapı Sarayı ile başlamakta olup, Aya İrini, Ayasofya ve Sultanahmet, Nuriosmaniye, Beyazıt, Fatih, Mihrimahsultan camileri ile son bulmaktadır. 

İstanbul'un yedi tepesinde bulunan camiler, İşte bu manzara İstanbul’un kuruluşundan beri değişmemekte olup,  son zamanlarda yapılan gökdelenler ile gölgelenmeye başlanmıştır

Yedi tepeli İstanbul’un ayrı ayrı her tepesinden bakıldığında farklı bir siluet manzaraya sahip olan tarihi yarımadada yaşanan bu bozulma, UNESCO'nun da dikkatini çekti. UNESCO 2003 yılından bu yana İstanbul’da büyük ölçekli projelerin, kentin silueti üzerinde endişelerini dile getirdi ve büyük ölçekli projelerin uygulanması öncesinde uluslararası standartların göz önüne alınmasını, bu duruma özen gösterilmesini istedi.

İstanbul siluetini ilk bozan, Zeytinburnu’nda yükselen üç gökdelen oldu. Bu gökdelenlerin yapımı için Koruma Bölge Kurulu’ndan izin alınmadı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ikazlarına rağmen devam eden inşaatlar, kıyıdan bakıldığında Sultanahmet Camii’nin minarelerinin arasına üç gökdelen eklenmiş gibi bir görüntü oluşturmaya devam etti.

------

Zeytinburnu’nda 16:9 gökdelenleri için verilen yıkım kararı yeni bir boyuta taşındı.

İstanbul'un Siluetini Bozan Kuleler ile İlgili Yeni Karar!

Cumhuriyet'ten Özlem Güvemli'nin haberine göre tıraşlanacak katlarda daire sahibi olan şirketin Zeytinburnu Belediyesi’ne açtığı dava sonucunda, idare mahkemesi satın aldığı sırada geçerli bir inşaat ruhsatı bulunan davacıya “bedeli ödenmeden” yıkım yapılmasını hukuka uygun bulmadı. Mahkeme idare kusurlu olduğu için tazminat ödemesi gerektiğini belirtti. Tarihi Yarımada’nın siluetine bıçak gibi saplanan ve daha inşaatı başlamadan tartışma konusu olan 16/9 gökdelenleri için verilen “tıraşlama” kararında yeni bir gelişme yaşandı. Gökdelenlerin tıraşlanması gereken B Blokun 10. katında daire sahibi olan bir şirket yıkım kararı veren mahkeme kararı doğrultusunda encümen kararı ile “yapı tatil tutanağı”  düzenleyen Zeytinburnu Belediye Başkanlığı’na dava açtı.

Şirket, tüm süreçlerin idarenin bilgisi ve onayı dahilinde yapıldığını, bu durumda idarenin tazminat ödemesi gerektiğini belirterek işlemin iptal edilmesini istedi. Zeytinburnu Belediyesi de savunmasında mahkeme kararları doğrultusunda taşınmazın plansız ve ruhsatsız durumda kaldığı, ortaya çıkan hukuki durum nedeniyle encümenin yıkım kararı aldığını belirterek davanın reddini istedi.

İdare kusurlu

Dosyayı karara bağlayan İstanbul 7. İdare Mahkemesi, AİHM kararlarından örnekler vererek sağlıklı ve dengeli bir çevrenin oluşturulması bakımından yürürlükteki plan hükümlerine aykırı olarak inşa edilen yapıların, inşa edildiği tarihte yürürlükteki plan  ve ruhsata uygun olarak yapılsa da yargının aldığı karar doğrultusunda yıkılması gerektiği belirtildi. Yıkım kararında bu açıdan mevzuata aykırılık bulunmadığı ifade edildi. Ancak yıkım işlemi tesis edilmeden önce hukuka aykırı plan yapan ve ruhsat veren idarenin kusurlu davranışı nedeniyle tapu kayıtlarına, resmi belgelere güvenen iyi niyetli kişilere mülkiyet hakkının korunması bakımından yıkıma konu olan taşınmazın bedelinin ödenmesi gerektiği kaydedildi. Kararda, “Bu nedenle satın aldığı sırada geçerli bir inşaat ruhsatı bulunan ve ardından yapı kullanma izin belgesi düzenlenen bağımsız bölümün bedeli davacıya ödenmeden, sonradan ruhsatsız hale gelen yapımının yıkımı için tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır” denildi. Dava sonu encümen kararı 5 Eylül 2014’te oybirliği ile iptal edildi.

İstanbul siluetini bozan projeler hangileridir?

1. OnaltıDokuz İstanbul / Astay Gayrimenkul

2. Zorlu Grubu/Karayolları Arazisi projesi

3. Park Otel

4. Haliç Metrosu

5. Gökkafes

İstanbul silueti korumak amacı ile neler yapıldı?



Tarihi Kent Merkezi Görünümü Etkileyen Alanlarda Olumsuz Yapılaşma Koşullarının Engellenmesine Yönelik 1/5000 Nazım İmar Plan Notu İlavesi Teklifi hazırlandı. Bu teklif ilçe belediyelerde 1/1000 imar planları notlarına eklendi. 12.01.2012 tarihinde uygun bulunan bu uygulama, İstanbul görüntüsünü engelleyebilecek tüm yapılar için geçerli oldu. Sahil şeritlerinde yapı yüksekliği 70 metreye indirilmiş olup, çalışmalar bu şekilde gerçekleşti.

Tarihi Yarımada Yönetim Planı'na göre, yarımada sınırları nerede?



İstanbul’un silueti olarak bilinen bölgenin adı; tarihi yarımada olarak geçiyor. Tarihi Yarımada Yönetim Planına göre ise tarihi yarımadayı Beyoğlu, Eyüp, Boğaziçi, Üsküdar ve Kadıköy meydana getiriyor.

Kuzeydoğusunda Haliç ve karşısında Beyoğlu sahilleri uzanmakta, güneyinde Marmara Denizi, kuzeyinde Eyüp, batısında Zeytinburnu ve kuzeybatısında Bayrampaşa ilçeleri ile sınırlıdı

Koruma altında kalan yerler nerelerdir?



Dünya Miras Listesi’ne alınan ve İstanbul’da bulunan dört yapı, 1985 yılında “İstanbul’un Tarihi Alanları” olarak listeye girdi. Topkapı Sarayı ve Sultanahmet Bölgesi 1953 yılında “Arkeolojik Park” olarak ilan edildi. “Zeyrek Camii ve çevresi” 1979 yılında; “Süleymaniye Camii ve çevresi” 1977 yılında ve “Kara Surları” ise 1981 yılında koruma altına alındı.

DETAYLARIN DEVAMI İÇİN TIKLAYINIZ