İskilifli Atıf Hoca Efendi Hakkında

Yazı %90 İskilifli hocayı korumak için yazılmış ona rağmen

Eşref Danışmaz yunanların kurtuluş savaşında milli mücadele karşıtı düzenlediği fetvada imzası var.

Bu fetvalar uçakla havadan dağıtılmış

Mahkeme sonucu idam edildiği için bu evrağa ulaşılabilinilir.

Savunanların itirafı bu;

Şapkayı da malzeme yapmış

Benim dedem, çiftçiler hiç şapkaya zorlanmadı neyin edebiyatı bu.

" grafik tasarım görsellerde beni etiketliyorsun bilgi diye, kralını tasarlarım ben onların."

Iskilipli Atıf Hoca 1875 yılında İskilip'te doğmuştur. Daha sonra eğitimine 2 yıl iskilip'te yapmıştır. Ardından medrese eğitimi için 1900 lü yılların başında İstanbul'a gelmiş ve 1902 de medrese eğitimini tamamlayarak Fatih camii'nde dersler vermeye başlamıştır.

Ardından şeyhülislam tarafından Bodrum'a sürülmüş, oradan Kırım'a geçmiştir. 31 mart vakasından sonra tutuklanmış, Sinop'a yollanmıştır.

Iskilipli Atıf hoca'nın önemli bir din adamı olduğu kabul edilir genel kanı olarak. Ancak hakkında tartışmalar hala devam etmektedir. Kimilerine göre vatan haini kimilerine göre din yolunda şehit edilmiştir.

Iskilipli Atıf hoca, kurtuluş savaşı ve cumhuriyetin ilanından sonra 1926 yılında şapka kanununa muhalefetten tutuklanmış, istiklal mahkemelerinde yargılanarak ardından Ankara'da idam edilmiştir.

Şapka devrimi sırasında yazdığı Frenk Mukallitliği ve şapka isimli eseri nedeniyle idam edilmiştir. Bu eserinde şapka devrimine karşı çıkmış, batılı medeniyetlere benzetilmek, hristiyan yahudi giyimine göre giyinmeye karşı uyaran bu eseri sebebiyle o zaman kurulan İstiklal mahkemeleri tarafından idama mahkum edilmiştir.

İskilipli Atıf Hocanın İdamı

Mahkemede savunması yapılırken savcı kendisi için 1 ila 3 yıl hapis cezası istemiş, İskilipli Atıf hoca yazdığı bu Risale, şapka kanunu çıkmadan önce piyasaya çıkardığını ve bu nedenle kanundan önce çıkan eserle ilgili savunmasını yapmıştır. Risale'yi kanundan önce yazdığını belirten Atıf hoca, düşüncelerinin kanun çıktıktan sonra da değişmediğini söylemiştir. Savcının 3 yıl ceza istemesine karşın hakim idam cezası vermiştir.

Iskilip'te Atıf hoca'nın mahkemeye verdiği ifade ve mahkeme süreci ile ilgili 1993 te meclis araştırması istenmiş, ancak devletteki resmi belgede eksiklikler ve yırtık olduğu için bir sonuca varılamamıştır.

Ayrıca İskilipli Atıf Hoca'nın kurtuluş savaşı sırasında İngiliz mandasını destekleyen bir cemiyetin başkanı olduğu ve Yunan uçakları tarafından dağıtılan ve milli mücadele karşıtı şeklinde genel olarak özetlenebilecek bir fetva nin altına imza attığı gerekçesiyle vatan hainliği nedeniyle idam edildi, çeşitli kişiler tarafından öne sürülmüştür. Buna karşın pek çok yerde şapka kanunu'na muhalefet ettiği ve ülkede genel olarak bu muhalefetin önünün kesilmesi ve laiklik sistemini önünün tıkanmaması için İskilipli Atıf Hoca'nın şehit edildi hala tartışılmaktadır.

Kendi ifadesiyle Batı medeniyeti ancak insanın hayvani ve cismani yönüne hizmet ediyor" demiştir. Ankara Samanpazarında 1926 yılında idam edilen İskilipli Atıf Hoca'nın Ankara'da bulunan mezarı, 2009 yılında İskilip gülbabaya taşınmıştır.

 

 

Düzenleme: Muhammed Akosman