İslamda Kadının Yeri :8 Netice ve Dipnotlar

İslamda Kadının Yeri

Prof. Dr. Osman Eskicioğlu*

 


8 - Netice ve Dipnotlar

 

Netice olarak İslam'ın kadın anlayışını özetlemek istersek şunları söyleyebiliriz. Kadın, erkek gibi Allah'ın yeryüzünde bir halifesidir. Aynı onun gibi Allah'ın emir ve yasaklarına muhataptır. Bu sebeple kadın ve erkekler hepsi Allah'ın kitabına bağlıdırlar. Ne kadınlar erkeklerin, ne de erkekler kadınların emri altındadırlar. Onun için İslam'da hukuk, hilafeti temsil vasfına dayanmaktadır. Kadın da erkek de hukuka, Allah tarafından konulmuş olan kurallara dayanarak hareket ederler. Biri diğerine muhtaç olduğu için, ikisi de bir bütün olarak, birlikte hayat yolunda yanyana yürümektedirler.

Şeref, haysiyet ve Allah yanında kıymet bakamından kadınla erkek arasında hiçbir fark yoktur. Her ikisinin ayrı ayrı haklan ve vazifeleri vardır. Vücuttaki uzuvlarda olduğu gibi toplumda iş bölümü anlamında kadınla erkek arasında vazife taksimi vardır. Bu sebeple çalışma alanları ayrıdır. Kadının yaptığı bazı işleri erkek yapamaz; erkeğin yaptığı bazı işleri de kadın yapamaz. Yapar diyenler sadece kendilerini aldatıyorlar. Hukuken eşit olan kadın ve erkek, iş yapma itibariyle eşit değildir.

Sermaye emekle birlikte üretim yapar, kadın da erkekle birlikte çocuk yapar, besler ve büyütürler. Emek sermaye düşmanlığı fayda getirmediği gibi, kadınla erkeği karşı karşıya getirmek bir yarar sağlamayacaktır. Biz İslam'ın kadına her dinden, her hukuktan ve her felsefeden daha fazla ve uygun haklar verdiğine kaniiyiz. Kadın hakları diyenler, erkek hakları diyemiyorlar ve böylece kadınla erkeği birbirinden ayırıyorlar. Hak diyenler vazifeden bahsetmiyorlar. Bütün bunlar aldatmacadan ibarettir. Eşyayı sömürenler çevreyi kirlettiler, çevreyi kirletenler insanın kafasını ve kalbini kirlettiler, insanı kirletenler, kadını sömürdüler ve hâla sömürüyorlar. Artık bu sapık ve çıkmaz sokak yolculuğu bitmeli, kadın, kendi fıtrî yoluna ve alanına dönmelidir.

 

Dipnotlar

1- Bkz. Emile Boutroux, Çağdaş Felsefede Bilim ve Din, (terc. Hasan Katipoğlu), Milli Eğitim Basımevi, Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı Yayınlan, İstanbul 1988, s. 19; A. Adnan Adıvar. Bilim ve Din, lstanbul-1980, s. 143

 

2- Emile Boutroux, a.g.e., s. 370.

3-Bakara 2/30.

4-Bakara 2/29

5- Molla Hüsrev, Mir'ât, Matbaa-i Amire-15 Muharrem 1282, s. 10.

6- Bkz. Ahzâb 33/72

7- Bkz. Elmalılı M.H. Yazır, Hak Dini, Matbaai Ebuzziya, İstanbul-1935, V, 3934

8- Ahzab, 33/32

9- Bakara 2/30 

10- Araf 7/172

11- Maide 5/7

12- Bakara 2/228

13- Ali İmran 3/36

14- Nisa 4/11

15- Nisa 4/32

16- Buhari, Dar-u İhyai’t-Türasi’l-Arabi neşri Beyrut 1313, Meğazi,82

 

17- Tevbe 9/ 71

18- İmam Pezdevi, Keşf-ul Esrar, Sahhafiye-i Osmaniye Matbaası, Dar-ul Hilafe-1307, IV, 1401-1409; bkz. Elmalılı, a.g.e. I, 129.

19- Bkz. Burhanüddin Mergınani, el-Hidaye, Mustafa el-Babi el-Halebi Matbaası, Mısır-1936, I, 56-57

20- Bakara 2/ 35

21- Bakz. Mucem-ül Vesit, Çağrı Yayınları,İst-1986, İlgili madde. Elmalılı, a.g.e, III, 2072

22- Ali Imran 3/ 195

23- Nisa 4/ 124

24- Ahzab 33/ 35

25- Ahzab 33/ 58

26- Mıhammed Hamidullah, İslam Peygamberi, (çev. Salih Tuğ) İrfan Yayımcılık,İstanbul-1991,II, 768

27- Zümer 39/ 9

28- Taha 20/ 114

29- Nahil 16/ 43

30- Mevlana Şİbli, İslam Tarihi, Amidi Matbaası, İst.-1921, (çev. Ömer Rıza) I, 639

31- Mevlana Şibli, age. I, 639

32- Tirmizi, el-Mektebet-ül İslamiyye neşri Mısır-T.Y. III, 606; Ebu Davud, İcare, 16 (III, 272)

33- Buhari, İlim, 35 (I,36)

34- Buhari, İlim, 32

35- Buhari, İlim 50; Ahmed İbn Hanbel, Müsned, VI, 148.

36- İbn-ül Esir, Üsdülğabe, VII, 381; İbn Hacer, el-İsabe, IV, 464

37- Hasan el-Benna, Elmeret-ül Müslimetü, s. 3; el-İsabe, IV, 333.

38- Buhari, İlim, 31

39- Tahrim 66/ 6

40- İbn Kesir, Tefsir-ul Kuran-il Azim, Dar-u İhya-il Kütüb-ül Arabiyye, Mısır.T.Y.IV, 391

41- Bknz. Bekir Topaloğlu, İslamda Kadın, Arpaz Matbaacılık, Yağmur Yayınevi,İst.1980, s. 250

42- Bakara 2/ 124

43- Bknz. Cessas, Ahkam-ül Kuran, Beyrut 1335, I, 68

44- Elmalılı, age. I, 491

45- Bknz. Teftazani Kelam İlmi ve İslam Akaidi, (Hazırlayan S. Uludağ) s. 44-45

46- Mergınani, age. III, 78

47- Buhari, Enbiya, 50; Müslim, Cihad 42; İbn Hanbel, Müsned, II, 297

48- Kamil Miras, Tecrid Sarih Tercüme ve Şerhi, IX, 187-188

49- Nisa 4/ 58

50- Bknz. M. Hamidullah, İ. Peygamberi, II, 881; B. Topaloğlu, age. S. 278; M. Beşir Eryarsoy, İslam Devlet Yapısı, s. 120

51- Mümtehıne 60/ 12

52- B. Topaloğlu, age. S. 278

53- Bknz. M. Hamidullah, age. II, 882

54- Buhari, Ahkam, 46

55- Kettani, et-Teratib-ül İdariye, I, 222

56- Şura 42/ 38

57- Abdülkadir Udeh, el-Malü ve’l-HUkmü Fi’l-İslam, s. 100

58- Ali Imran 3/ 159

59- Kettani age. II, 119; İbn-ül Esir Üsdülgabe, VII, 19

60- Bknz. Ebu Yusuf, Kitab-ül Harac, s. 307; Buhari, Salat, 2; B. Topaloğlu, s. 279

61- Bknz. M. Hamidullah, age. II, 959

62- Bakara 2/ 282

63- Serahsi, Mebsut, XVI, 113

64- Alusi, Ruh-ul Meani, III, 57

65- Şakir Berki, Velayetin Küçüğün Şahıs ve Malları Bakımından Şumulü, s. 5

66- Mergınani, age. III, 85

67- Bknz. Elmalılı, I, 982

68- H. Karaman, İslami Araştırmalar Dergisi, Ekim 1991, s. 287

69- Alusi, III, 58

70- Mergınani, III, 78

71- İbn-ül Kayyim el-Cevziyye, İ’lam-ül Muvakkıin, II, 377

72- Ebu’l-Hasan el-Maverdi, Ahkam-üs Sultaniye, s. 6; Ebu Yala el-Ferra, A. Sultaniye s. 19

73- Kasani, Bedayi, I, 262

74- Ebu Davud, Salat, 213, Hadis no: 1067

75- Hac 22/ 78

76- Mergınani, I, 58

77- Kasani, I, 262

78- Müslim, İmare 8

79- Kasani, I, 262

80- Ebu Davud Salat, 62

81- Bu konuda daha fazla bilgi için bak. Ebu Davud Salat 62; İbn Kayyim, II, 376; M. Hamidullah I, 172

82- Buhari Magazi, 82

83- 9/ 71

84- H. Karaman, İslami Araştırmalar age. S. 291

85- Nisa 4/ 11

86- İbn Kayyim, II, 169

87- Elmalılı, II, 1302

88- Mecelle, 88. madde

89- Nisa 4/ 12

90- Bakara 2/ 233

91- İbn Arabai A. Kuran I, 204

92- Nisa 4/ 32

93- Talak 65/ 6

94- Nisa 4/ 4

95- Rıza Savaş Hz. Muhammed Devrinde Kadı, s. 227-253

96- Bakara 2/ 35

97- Rahman 55/ 7

98- Elmalılı, VI, 4665-4666

99- Buhari Ahkam, I; Müslim İmare 20

100- Bakara 2/ 228

101- Alusi, II, 134

102- Reşid Rıza, el-Menar, II, 378

103- Nisa 4/ 3

104- Nur 24/ 32

105- Bakara 2/ 230

106- İbn Arabi, I, 198

107- Rum 30/ 21

108- İsra 17/ 24

109- Bakara 2/ 233

110- Bakara 2/ 233

111- Maide 5/ 55; Tevbe 9/ 71

112- Buhari, Nikah, 39

113- Buhari Talak, 11; Tecrid Sarih, XI, 364

114- Bakara 2/ 237

115- Bakara 2/ 228, 232,236-247; Ahzab 33/ 49; Talak 65/ 1-2

116- Turan Dursun, Din Bu s. 110; Server Tanili İslam Çağımıza Yanıt Verebilirmi, s. 151

117- Bedrüddin el- Ayni, Umdet-ül Kari, XIV, 150

118- Araf 7/ 131

119- Elmalılı III, 2264-2265

120- İsar 17/ 13

121- Hasan Basri Çantay, Kuran-ı Hakim ve Meal-i Kerim, II, 511

*DEÜ İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi

 

 

YAZARIN DİĞER MAKALELERİ İÇİN TIKLAYINIZ