KÜLTÜRÜMÜZ VE YABANCI OKULLAR

“Kültür erozyonumuzda,
“yabancı okulların etkisi var mıdır?”
sorusunu sormuşumdur kendime çoğu zaman.
Reşat Nuri’nin Çalıkuşu’nu okuyunca
bu soru kısmen cevabını bulmuştu zihnimde yıllar önce.
Romanda ne söyleniyor, özetleyelim mi?

Romanın kahramanı FERİDE,
hayatı boyunca gördüğü ve yaşadığı olaylar karşısında
“Dam de Sion’daki rahip ve rahibelerin sözlerini hatırlıyordu.
Dinlediği ilâhi ve kilise müziği, onun için serinletici,
rahatlatıcı ve ferahlatıcı bir iksire sahipti.
FERİDE, bir Hristiyan çocuğuna Hristiyanlığı,
çocuğun annesinden daha iyi anlatabiliyor
ve Hristiyan anne bile bu duruma şaşırıyordu.
İşin garibi Feride, kendi dinini hiç mi hiç bilmiyordu.
Zeyniler Köyünün öğretmenliğini yaparken
ZEYNİ BABA türbesine gidiyor ve maalesef ona
sanki bir ilahmış gibi yalvarıyordu. Malesef,
bunun bir şirk olabileceğinden haberi yoktu FERİDENİN.
Feride kendi töre ve geleneklerinden de habersizdi.
Meselâ, o tarihlerde başörtüsü, Anadolu kadınının
doğal bir giysisi olmasına karşılık,
Feride, onu hor ve hakir görüyordu..

Özel dersler alarak yetişen Halide Edip de,
yabancı okulda okumuştu.
Mühtedi bir ailenin kızı olan Halide de,
“Robert Koleji’nden mezun olan ilk Müslüman kız”
olarak kayıtlara girmişti.
“Eğitim ülke kalkınması için çok önemlidir” diye
sıkça söylediğimiz bir söz vardır ya.
Evet, eğitim ve öğretim önemli mi önemli gerçekten.
Ama fizik, kimya gibi müspet bilimlerde DÂHİLER
yetiştirmek başlı başına yeterli değildir.
Birkaç üniversite bitirmek, birkaç dil bilmek de,
pek fazla önemli değildir.
Çünkü bunları bilenler, her zaman dışarıdan ithal edilebilir.
Nitekim 1933 yılından itibaren
NAZİLER tarafından görevinden alınan
YAHUDİ ilim adamlarını ithal ettiğimiz gibi.
Onlara, Türk üniversitelerinde yeni kürsüler,
kütüphaneler, öğretim sistemleri kurdurduğumuz;
Şehir planlarımızı Gustav Oelsner’a,
TBMM’nin mimarlığını Clemens Holzmeister’a yaptırdığımız;
Ankara Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi’ni
Bruno Taut’a kurdurduğumuz gibi.

Ve besteci Carl Hindemith’in,
Ankara Devlet Konservatuarının
kuruluşunda yardımcı olduğu gibi..
Evet, eşyanın ithali mümkün olduğu gibi,
süper güçlerin uyguladığı
insan beynini ithal etmek de mümkün.
Yalnız, hem milli kültürle donanmış,
hem inançlı, hem de vatanperver;
zihinleri İĞDİŞLEŞTİRİLMEMİŞ nesilleri
ithal etmek mümkün değildir.

Bunları yetiştirmek bize düşüyor bize.
Eğitimciler! Gelecek nesiller sizin eseriniz olacaktır…
NOT::Bu gün için yukarıdaki sakıncalar
Yabancı okullarda yoktur hamd olsun.

Gerek Tarih, Edebiyat gibi bazı kültür derslerinin,
Gerekse “DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ”
gibi derslerin varlığı ve bu derslerin
branş öğretmenleri tarafından okutulması
Çalıkuşu romanındaki manzarayı
Ve Feride’leri mazide bırakmıştır.
Ne dersiniz?