HAYDAAA! “TAKKELİ MONŞER” DE NE DEMEKTİR Kİ?

 Benim bildiğim MONŞER tabiri vardı.

Bir ara da TAKKELİ’si çıkmıştı.

Halâ var mıdır bilmiyorum;

bir zamanlar, yabancı dilde eğitim görmüş, 

batılı yaşam tarzını benimsemiş, 

halktan kopuk olmakla kalmayıp,

halka tepeden bakan görevliler varmış. 

Bunlar, memur olduğunu unutarak,

Millet adına hareket eden,

bürokrat ya da aydın bir zümreymiş.

İşte bunlara denirmiş MONŞER.

Okudukça ilginç bir beşeri coğrafyamız

olduğunu öğreniyoruz, değil mi?

Pakradüni, Sabataist, Monşer derken

Bir de pek fazla duymadığımız

LEVANTEN kavramı var. 

16 yüzyılın sonlarına doğru

Fransızcaya giren bu Kavramı da, 

Ana Britannica şöyle tanımlıyor: 

“Osmanlı döneminde, özellikle 

Tanzimat sonrasında İstanbul’da

ve büyük liman kentlerinde yoğunlaşan

ve ticaretle uğraşan, 

Müslüman olmayan azınlıklardır.” 

Bunlar, Tanzimat ve sonrasında genellikle,

deniz ticareti yapmak için Haçlı Devletleri'nden

(Venedik, Genova, Ragusa) gelip,

liman şehirlerine ve özellikle de, 

İzmir ve İstanbul'a yerleşmişlerdir. 

Mersin’de; (Çamlıbel, Uray) ve Antalya (Konyaaltı),

önemli ölçüde Levanten bulunmaktaymış.

Levantenler, bu ülkede yaşamışlar, 

bu ülkede servet edinmişler; 

ama ÇİFT DİNLİ, ÇİFT KÜLTÜRLÜ

olma ihtiyacı duymamışlardır. 

“Sakarya Türküsü”ünden

iki mısra okuyalım mı? 

“Her şey akar, su, tarih, yıldız, insan ve fikir:

Oluklar çift, birinden nur akar, birinden kir.”

“Takunyalı”, “gerici”, “yobaz” tabirlerinden sonra,

bu “Takkeli Monşer” tabirinin açıklamasını

ben beceremedim. Sizler ne dersiniz bilmiyorum.

 

Şerif Simavi