Behlül Dane

Behlül Dane

Bu Hayatı Neyleyim, Bana Seni Gerek Seni... balatfener@gmail.com

Pier Loti'mi? “İdris-i Bitlisi”mi olması gerekiyor

07 Eylül 2020 - 05:40

Pier Loti'ye çıkış: (Eyüp) 1905

İstanbul'un en güzel yerine ismi verilen şahsın adı Pierre Loti olsa da;

Eskiden olağan üstü muhteşem manzaraya sahip yerin asıl ismi “İdris-i Bitlisi” idi;

 

İdris-i Bitlisi, Bitlis'in önde gelen isimlerinden biriydi. Ancak sadece Bitlis için değil, Türk tarihi açısından da önemli bir kişilik. Akkoyunlu sarayında hükümdar çocuklarına lalalık yapan, bundan dolayı 'Kutlu Müderris' olarak övülen bir isim. Hem 2. Bayezid hem de Yavuz Sultan Selim döneminde yaptıklarıyla büyük övgü almış. Osmanlı siyasetinde aktif bir rol üstlenmiş. Çaldıran'da savaşıp, Doğu ve Güneydoğu vilayetlerinin Osmanlı'ya katılmasında gösterdiği başarısıyla merkezi Diyarbakır olan Arap Kazaskerliği rütbesiyle ödüllendirilmiştir.



Foto/Eskiden İstanbul adlı kullanıcı

Padişah Yavuz Sultan Selim ile birlikte Ridaniye ve Mercidabık Savaşlarına katılmış. Mısır'ın fethinden sonra bu ülkenin yönetimi konusunda Yavuz Sultan Selim'e yardımcı olan biridir. Ayrıca aralarında Risale-i Hazaniyye'nin de olduğu 28 eseri olan tarihi bir kişiliktir.

 

Bu kadar yararları dokunmuş birinin ismi sonradan çıkartılarak tepeye bir Fransız romancı olan Piyer Loti'nin adı verilmiştir.

 

İdris-i Bitlisi'nin hem çeşmesi hem de köşkü o bölgede bulunmaktadır. Eşiyle birlikte kabristanları da oradadır.

Süleyman Ergü

----------------------------------

Zeynel Korkmaz

Doğru verilen bir yer ismini değiştirmeyi hiç bir zaman uygun bulmadım. Öyle zırt pırt isim verme ve isim değişme günümüzde de yaygın. Hele siyasilerin yaşarken bir yere isimlerinin verilmesi hiç de harika bir olay değil.

Bitlisi Yavuz'un Doğu Anadolu'da etkin Sünnî politikasının etkin olmasında rol oynamış bir dinî önder. İsmi nereye ne zaman verilmiş bilmiyorum.

Piyer Loti bizim için sadece bir Fransız romancı değildir. Adı verilecek olsa mutlaka daha önemlileri de vardır.

Piyer Loti İstiklal Savaşımız süresince Avrupa'da Türk Kurtuluş Savaşını savunan, batı kamuoyunu Türk Milletinin haklılığı konusunda aydınlatan bir yazardır. Yazılar kendi ülkesinde oldukça çok taraftar bulmuştur. Savaşı Ankara’dan takip etmiş ve doğru bilgileri Fransız basınında yer almış etkili olmuştur.

Piyer Loti'nin yazıları Fransız kamuoyunu oldukça etkilemiş ve Anadolu’daki işgalin devamı için hükümetin istediği bütçe Fransız meclisinden geçmemiştir.

Fransa İngiltere’yi yalnız bırakırken Fransa kamuoyunun isteğine boyun eğmek zorunda kalmıştır.

Piyer Loti bizim için önemli bir adamdır.